Không thể phủ nhận việc thực thi quyền giám sát của Nhân dân

        Tre Việt - Mới đây, trang facebook Việt Nam Thời Báo đăng tải bài viết: “Nói đi đôi với làm và câu chuyện giám sát người đứng đầu”, trong đó cố tình đồng nhất hoạt động “dân giám sát” với việc “tiếp nhận thông tin một chiều từ dưới lên”, “nghe để đó”, “lắng nghe hình thức”. Đây là cách nhìn phiến diện, đánh tráo giữa một khâu của quá trình giám sát với bản chất của cơ chế giám sát, giữa hạn chế trong tổ chức thực hiện với chủ trương, pháp luật về phát huy quyền làm chủ của Nhân dân, cần bị vạch trần, bác bỏ. 

        Trước hết, cần khẳng định rằng: Đảng, Nhà nước ta luôn tôn trọng, lắng nghe ý kiến của Nhân dân, phát huy vai trò giám sát của Nhân dân để không ngừng nâng cao năng lực lãnh đạo, quản lý, điều hành đất nước, phục vụ Nhân dân ngày càng tốt hơn. Hiến pháp năm 2013 đã xác định: Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân; Nhân dân thực hiện quyền lực nhà nước bằng dân chủ trực tiếp, dân chủ đại diện. Đáng chú ý, tại Điều 8 đã quy định rõ: cơ quan nhà nước, cán bộ, công chức, viên chức phải tôn trọng Nhân dân, tận tụy phục vụ Nhân dân, liên hệ chặt chẽ với Nhân dân, lắng nghe ý kiến và chịu sự giám sát của Nhân dân. Đồng thời, Hiến pháp cũng xác định Mặt trận Tổ quốc Việt Nam có chức năng giám sát, phản biện xã hội.

        Trong Quyết định số 217-QĐ/TW, ngày 12/12/2013 của Bộ Chính trị đã chỉ rõ, mục đích của giám sát là góp phần phát hiện sai sót, khuyết điểm, yếu kém và kiến nghị sửa đổi, bổ sung chính sách; phát huy quyền làm chủ của Nhân dân, góp phần xây dựng Đảng, Nhà nước trong sạch, vững mạnh. 

        Như vậy, với quy trình chặt chẽ, từ theo dõi - phát hiện - xem xét - đánh giá - kiến nghị không thể đồng nhất thành “tiếp nhận thông tin một chiều”. Càng không thể vì một số ít trường hợp giải quyết kiến nghị chưa kịp thời rồi quy chụp toàn bộ cơ chế “dân giám sát” chỉ là “nghe để đó”(!).

        Thứ hai, pháp luật đã quy định Nhân dân được góp ý, kiểm tra, kiến nghị và giám sát. Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở năm 2022 xác định thực hiện dân chủ ở cơ sở là phương thức phát huy quyền làm chủ của Nhân dân, trong đó công dân được thông tin, thể hiện ý chí, nguyện vọng, chính kiến thông qua thảo luận, tham gia ý kiến, quyết định và kiểm tra, giám sát các vấn đề ở cơ sở. Luật đã quy định công dân có quyền kiểm tra, giám sát, kiến nghị, phản ánh, khiếu nại, tố cáo, khởi kiện đối với những quyết định, hành vi vi phạm pháp luật về thực hiện dân chủ ở cơ sở. Đồng thời, quy định chính quyền cấp xã có trách nhiệm xem xét, giải quyết, trả lời kịp thời khiếu nại, tố cáo, kiến nghị của công dân cũng như kiến nghị của Ban Thanh tra Nhân dân, Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng, Mặt trận và các tổ chức chính trị - xã hội. Mặt trận có trách nhiệm tiếp nhận, tổng hợp phản ánh, kiến nghị của Nhân dân, chuyển đến cơ quan có thẩm quyền và giám sát quá trình giải quyết. 

        Như vậy, bài viết cho rằng chỉ có “tiếp nhận thông tin một chiều”, rồi nghi ngờ việc “dân giám sát” chỉ là “nghe để đó” là phiến diện, thiếu cơ sở.

        Thứ ba, chúng ta luôn nhìn thẳng vào sự thật, có biện pháp để thực hiện giám sát thực chất, hiệu quả hơn. Thực tế cho thấy, thời gian qua ở một số nơi, có thời điểm, việc tiếp nhận, xử lý ý kiến của Nhân dân còn chậm; đối thoại chưa sâu; việc phản hồi có lúc chưa kịp thời; hoạt động giám sát, phản biện xã hội có nơi còn hình thức. Tuy nhiên, từ Trung ương đến các địa phương đã nhìn nhận rõ hạn chế, bất cập và có sự điều chỉnh, khắc phục kịp thời. Vừa qua, Bộ Chính trị ban hành Chỉ thị số 09-CT/TW, ngày 20/7/2026 về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với việc thực hiện dân chủ ở cơ sở trong giai đoạn mới. Trong đó, tiếp tục nhấn mạnh quan điểm “Dân là gốc”, xác định Nhân dân là chủ thể, là trung tâm của công cuộc đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; đồng thời, đặt yêu cầu tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách, pháp luật để phát huy quyền làm chủ của Nhân dân.

        Cùng với đó, Quốc hội đang tiếp tục xem xét sửa đổi Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở trong năm 2026 đã cho thấy đây là lĩnh vực luôn được hoàn thiện để quyền làm chủ của Nhân dân được thực hiện thực chất hơn. Ở nhiều địa phương, hoạt động của Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng đã được triển khai đối với nhiều công trình, dự án; các ban giám sát phát hiện vấn đề, gửi kiến nghị đến các cơ quan liên quan. Hoạt động giám sát, phản biện xã hội còn được gắn với việc theo dõi kết quả giải quyết kiến nghị, v.v. Đây chính là minh chứng khẳng định rằng, giám sát hoàn toàn không phải là cơ chế dân chủ “hình thức”, ngược lại, Đảng, Nhà nước ta thường xuyên bổ sung, hoàn thiện, nâng cao hiệu quả hoạt động này.

        Như vậy, giám sát thực chất không phải là người dân nói càng nhiều càng tốt, cũng không phải cán bộ nghe càng nhiều càng thể hiện dân chủ. Cốt lõi nằm ở việc ý kiến của Nhân dân được tiếp nhận đúng quy định, được xem xét bằng trách nhiệm, được phản hồi, theo dõi việc giải quyết; qua đó, góp phần kiểm soát quyền lực, phòng ngừa sai phạm, củng cố niềm tin và tăng cường đồng thuận xã hội. Bởi vậy, không thể từ một số hạn chế trong thực hiện để phủ nhận cơ chế đã được Hiến pháp, pháp luật và các quy định của Đảng xác lập. Càng không thể đánh tráo giữa “lắng nghe” với “giám sát”, giữa một khâu của quy trình với toàn bộ quy trình, rồi quy kết rằng quyền giám sát của Nhân dân chỉ là “tiếp nhận thông tin một chiều”, “nghe để đó”./.

Read full

Nhận diện và bác bỏ luận điệu “chính trị hóa” Gen Z

            Trên trang Boxitvn, Nguyễn Quang A đưa ra quan điểm cho rằng những phản ứng, tranh luận và bày tỏ quan điểm của một bộ phận giới trẻ hiện nay là biểu hiện của một “căn tính chính trị” mới. Cách nhìn này đã cố tình nâng một số biểu hiện xã hội trên không gian mạng thành một hiện tượng chính trị mang tính đại diện cho cả thế hệ Gen Z. Đây là cách diễn giải phiến diện, thiếu căn cứ, đồng thời tiềm ẩn nguy cơ chính trị hóa tiếng nói của giới trẻ, khai thác những tâm lý, nguyện vọng chính đáng của thanh niên để phục vụ những mục đích không xuất phát từ nhu cầu phát triển lành mạnh của thế hệ trẻ.

Thứ nhất, không thể đánh đồng những biểu hiện xã hội đa dạng của Gen Z với một “căn tính chính trị” thống nhất. Gen Z là thế hệ trưởng thành trong môi trường internet, mạng xã hội và sự phát triển mạnh mẽ của khoa học, công nghệ. Vì vậy, họ có phương thức tiếp cận thông tin, giao tiếp và thể hiện quan điểm nhanh chóng, trực tiếp và đa chiều hơn. Việc một bộ phận người trẻ quan tâm đến các vấn đề xã hội, đặt câu hỏi, phản biện, bày tỏ chính kiến hay tham gia tranh luận trên không gian mạng là biểu hiện bình thường của đời sống xã hội hiện đại. Đó trước hết là nhu cầu được tham gia, được thể hiện chính kiến và khẳng định trách nhiệm của người trẻ đối với những vấn đề mà họ quan tâm. Điều cần bác bỏ là từ những biểu hiện đó suy diễn thành một “căn tính chính trị” chung của cả Gen Z.

Đây là sự đánh đồng giữa một thế hệ xã hội với một lực lượng chính trị và giữa những biểu hiện cá nhân với một xu hướng chính trị thống nhất. Gen Z không phải một tổ chức, phong trào hay lực lượng chính trị có chung mục tiêu, hệ tư tưởng và phương thức hành động. Đây là một thế hệ rất đa dạng về hoàn cảnh sống, nghề nghiệp, trình độ, lợi ích, trải nghiệm và nhận thức. Trong cùng một vấn đề, những người trẻ hoàn toàn có thể có những quan điểm khác nhau, thậm chí trái ngược nhau.

Do đó, lấy tiếng nói của một bộ phận người trẻ trên mạng xã hội để đại diện cho cả thế hệ rồi gán cho họ một “căn tính chính trị” mới là một phép khái quát hóa thiếu cơ sở khoa học. Muốn xác định sự hình thành một xu hướng hay lực lượng chính trị phải dựa trên những bằng chứng về tính ổn định của nhận thức, sự thống nhất tương đối về mục tiêu, giá trị, tổ chức và phương thức hành động, chứ không thể chỉ dựa vào một số hiện tượng truyền thông hoặc những cuộc tranh luận nhất thời trên không gian mạng.

Thứ hai, chính trị hóa tiếng nói của Gen Z là sự lợi dụng tiếng nói chính đáng của giới trẻ; cần chủ động ngăn chặn việc kích động, dẫn dắt và cực đoan hóa nhận thức của thanh niên. Cần khẳng định rằng, tôn trọng tiếng nói của người trẻ không có nghĩa là phủ nhận những khác biệt trong quan điểm của họ. Thanh niên có quyền quan tâm, bày tỏ suy nghĩ, kiến nghị và tham gia các hoạt động xã hội theo quy định của Hiến pháp và pháp luật. Một xã hội phát triển cần tạo điều kiện để người trẻ phát huy trí tuệ, sáng tạo và tinh thần trách nhiệm.

Vì vậy, đấu tranh với việc lợi dụng Gen Z hoàn toàn không đồng nghĩa với việc phủ nhận tiếng nói của Gen Z. Ngược lại, chính vì tiếng nói của giới trẻ có sức lan tỏa lớn trên không gian mạng nên nó có thể trở thành đối tượng bị khai thác, thao túng. Một vấn đề xã hội cụ thể có thể bị tách khỏi bối cảnh; thông tin chưa kiểm chứng có thể được khuếch đại; cảm xúc bức xúc của một bộ phận người trẻ có thể bị đẩy thành tâm lý đám đông. Từ đó, một số chủ thể có thể từng bước chuyển hướng sự quan tâm của thanh niên từ phản ánh một vấn đề cụ thể sang nhìn nhận xã hội theo tư duy đối đầu, cực đoan; từ phản biện sang phủ định; từ bất đồng quan điểm sang kích động chia rẽ.

Do đó, cần đặc biệt cảnh giác với thủ đoạn “đánh đồng – gán ghép – dẫn dắt”: Trước hết đánh đồng tiếng nói của một bộ phận với toàn bộ Gen Z; tiếp đó gán cho Gen Z một “căn tính chính trị” chung; cuối cùng sử dụng chính căn tính được gán ghép ấy để dẫn dắt người trẻ theo những mục tiêu chính trị nhất định. Đây không phải là sự “khám phá” một hiện tượng chính trị mới như cách Nguyễn Quang A mô tả, mà có thể trở thành một phương thức chính trị hóa và công cụ hóa tiếng nói của thanh niên.

Vấn đề đặt ra không phải là ngăn cản người trẻ lên tiếng, mà là giúp họ lên tiếng trên cơ sở thông tin đúng đắn, tư duy độc lập, trách nhiệm công dân và thượng tôn pháp luật. Gen Z cần được trang bị khả năng kiểm chứng nguồn tin, nhận diện thông tin sai lệch, phân biệt phản biện có căn cứ với xuyên tạc, không chạy theo tâm lý đám đông và không để cảm xúc nhất thời bị lợi dụng để dẫn tới những hành động cực đoan. Đồng thời, cần tạo môi trường thuận lợi để thế hệ trẻ phát huy năng lực trong học tập, nghiên cứu, lao động, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, khởi nghiệp, hoạt động xã hội và bảo vệ Tổ quốc. Khi được tin tưởng, lắng nghe và tạo điều kiện cống hiến, sức trẻ và trí tuệ của Gen Z sẽ trở thành nguồn lực quan trọng cho sự phát triển đất nước.

Tóm lại, Nguyễn Quang A cho rằng những phản ứng và tranh luận của một bộ phận giới trẻ là biểu hiện của một “căn tính chính trị” mới của Gen Z là một cách khái quát hóa thiếu căn cứ, đồng thời tiềm ẩn nguy cơ chính trị hóa và công cụ hóa tiếng nói của thanh niên. Gen Z là một thế hệ đa dạng, năng động và sáng tạo, chứ không phải một lực lượng chính trị thống nhất. Vì vậy, cần kiên quyết bác bỏ cách đánh đồng tiếng nói của một bộ phận với cả thế hệ, bác bỏ việc gán ghép cho Gen Z một “căn tính chính trị” được định nghĩa từ bên ngoài; chủ động nhận diện và đấu tranh với mọi hành vi lợi dụng tâm lý, khát vọng và sức lan tỏa của giới trẻ để kích động, phân cực và dẫn dắt theo hướng cực đoan./.

(Trích nguồn: nhanvanviet.com)

 

Read full

Việc làm rất cần thiết để siết chặt kỷ cương hoạt động báo chí

        Tre Việt - Ngày 30/9, trang facebook Việt Nam Thời Báo đăng bài viết của Lê Tự Do với tiêu đề: “Đưa tin tiêu cực có phải là “làm ảnh hưởng hình ảnh quốc gia”?”. Trong bài viết, Lê Tự Do đặt câu hỏi: “Ranh giới nào giữa việc phản ánh trung thực bất cập xã hội để xây dựng và hành vi “làm xấu hình ảnh quốc gia”?”, rồi quy chụp: “Dần dần, tiếng nói phản biện xã hội của báo chí sẽ yếu đi. Một nền báo chí chỉ toàn đưa tin “màu hồng”, né tránh góc khuất sẽ vô tình đánh mất lòng tin của độc giả”, mục đích chính là nhằm kích động, xuyên tạc nội dung Nghị định số 367/2026/NĐ-CP của Chính phủ.

       Như thông tin được biết, ngày 25/9/2026, Chính phủ đã chính thức ban hành Nghị định số 367/2026/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực báo chí, gồm 4 Chương, 41 Điều, có hiệu lực từ ngày 26/9/2026.

Nghị định mới điều chỉnh toàn diện các hành vi vi phạm hành chính, hình thức xử phạt, mức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả, thẩm quyền lập biên bản và thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động báo chí in, báo điện tử, phát thanh và truyền hình, v.v.

Trong đó, Nghị định đã quy định mức phạt tiền tối đa và nguyên tắc xử phạt rất nghiêm minh. Căn cứ theo Điều 5 của Nghị định, mức phạt tiền tối đa trong lĩnh vực báo chí được ấn định ở mức, như sau: tổ chức vi phạm: phạt tiền tối đa lên đến 500 triệu đồng; cá nhân vi phạm: phạt tiền tối đa lên đến 250 triệu đồng. Trường hợp cá nhân thực hiện cùng một hành vi vi phạm hành chính thì mức phạt tiền bằng 1/2 mức phạt tiền đối với tổ chức. Đồng thời, theo quy định tại Điều 4, thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính đối với toàn bộ các hành vi vi phạm trong lĩnh vực báo chí là 02 năm kể từ ngày hành vi vi phạm chấm dứt hoặc được phát hiện.

Một nội dung quan trọng là Nghị định đã quy định xử lý nghiêm hành vi thông tin sai sự thật và “giật tít”, câu view làm sai lệch bản chất. Một trong những điểm trọng tâm nhận được sự quan tâm đặc biệt của toàn xã hội và giới làm nghề là chế tài xử lý nghiêm khắc đối với các hành vi phát tán thông tin không đúng sự thật. Theo Điều 14, các khung phạt tiền được phân cấp rõ ràng theo mức độ ảnh hưởng của hành vi. Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng: áp dụng đối với hành vi đăng, phát thông tin sai sự thật gây ảnh hưởng ít nghiêm trọng. Phạt tiền từ 60.000.000 đồng đến 80.000.000 đồng: áp dụng khi hành vi đăng tải thông tin sai sự thật gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống, trật tự xã hội hoặc uy tín, danh dự của cơ quan, tổ chức, cá nhân. Phạt tiền từ 80.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng: áp dụng đối với trường hợp thông tin sai sự thật gây ảnh hưởng rất nghiêm trọng.

Đặc biệt, để ngăn chặn triệt để tình trạng “bẫy bạn đọc” bằng các chiêu trò giật gân, thiếu chuẩn mực, quy định xử phạt từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với hành vi minh họa, đặt tiêu đề bài viết không phù hợp với nội dung thông tin làm cho người đọc hiểu sai nội dung thực tế. Ngoài phạt tiền, cơ quan báo chí vi phạm còn buộc phải thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả nghiêm ngặt như cải chính, xin lỗi công khai và gỡ bỏ ngay thông tin vi phạm.

Các quy định trong Nghị định còn thể hiện sự mạnh tay để xử phạt báo chí “chui” và quản lý chặt chẽ mạng lưới liên kết. Theo đó, nhằm thiết lập trật tự kỷ cương hành chính và ngăn chặn các hành vi lách luật, giả mạo cơ quan truyền thông, khoản 5 Điều 11 của Nghị định quy định mức phạt tiền rất nặng từ 300.000.000 đồng đến 400.000.000 đồng đối với hành vi hoạt động báo chí in, báo chí điện tử, phát thanh hoặc truyền hình mà không có giấy phép hoạt động báo chí do cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền cấp theo luật định.

Bên cạnh đó, mô hình liên kết sản xuất nội dung trên các nền tảng mạng xã hội và không gian mạng cũng được đưa vào khuôn khổ giám sát chặt chẽ. Cụ thể, khoản 1 Điều 25 quy định mức phạt từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với kênh liên kết không hiển thị rõ ràng tên gọi, biểu tượng (logo) của cơ quan báo chí hoặc thông tin về hợp đồng liên kết sản xuất nội dung.

Cùng với đó, Nghị định cũng xác định rõ các  quy định nhằm bảo vệ hoạt động tác nghiệp hợp pháp, trừng trị việc mạo danh, trục lợi nghề nghiệp. Văn bản thể hiện rõ tính công bằng và toàn diện khi vừa bảo vệ quyền tác nghiệp chính đáng của nhà báo, vừa siết chặt đạo đức nghề nghiệp. Theo Điều 12, cá nhân mạo danh nhà báo, phóng viên sẽ bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng. Hành vi lợi dụng danh nghĩa, tư cách nhà báo, phóng viên để sách nhiễu, trục lợi phi pháp mà chưa đến mức bị truy cứu trách nhiệm hình sự sẽ bị xử phạt từ 30.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng. Ngược lại, Điều 13 quy định mức phạt từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng đối với bất kỳ tổ chức, cá nhân nào có hành vi cản trở trái pháp luật hoạt động nghề nghiệp của phóng viên, nhà báo; mức phạt nâng lên từ 30.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng nếu có hành vi thu giữ trái phép phương tiện, trang thiết bị tác nghiệp hoặc tài liệu hoạt động báo chí.

          Như vậy, văn bản pháp lý quan trọng này được ban hành là rất cần thiết, kịp thời, nhằm cụ thể hóa và triển khai đồng bộ cùng các quy định tiến bộ tại Luật Báo chí năm 2025, cũng như Nghị định số 237/2026/NĐ-CP, ngày 26/6/2026 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Báo chí. Với hàng loạt quy định điều chỉnh thực tế, văn bản này được xem là công cụ pháp lý sắc bén để siết chặt kỷ cương hoạt động báo chí, góp phần chuẩn hóa hoạt động báo chí, nâng cao trách nhiệm giải trình và bảo đảm môi trường thông tin minh bạch, lành mạnh./.

 

 

Read full

Không thể xuyên tạc, phủ nhận thành quả của công cuộc đổi mới

           Trên trang Boxitvn, Nguyễn Thông phát tán bài viết “Bọt là bể khổ, bèo là bến mê”, cho rằng: “kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa” chỉ là cách “nói lấy được, giành công lao, ăn theo, ngoan cố”, đồng thời mỉa mai vế “định hướng xã hội chủ nghĩa” là “cái đuôi vướng víu, cản trở sự phát triển”. Những nhận định này không phải là phản biện khoa học đối với mô hình phát triển của Việt Nam, mà là cách nhìn phiến diện, cố tình tách rời khái niệm khỏi nội hàm lý luận và thực tiễn, từ đó phủ nhận những thành quả của công cuộc Đổi mới và gây hoài nghi về con đường phát triển mà Việt Nam đã lựa chọn.

Thứ nhất, phủ nhận “định hướng xã hội chủ nghĩa” là phủ nhận sự phát triển cả về lý luận và thực tiễn của mô hình kinh tế Việt Nam. Luận điệu coi “định hướng xã hội chủ nghĩa” là một “cái đuôi vướng víu” trước hết xuất phát từ cách hiểu giản đơn, đối lập giả tạo giữa “kinh tế thị trường” và “chủ nghĩa xã hội”. Trên thực tế, kinh tế thị trường không phải sản phẩm độc quyền của một chế độ chính trị hay một hình thái kinh tế – xã hội cụ thể, mà là một phương thức tổ chức và vận hành nền kinh tế đã được nhiều quốc gia sử dụng với những thể chế, mục tiêu và mức độ điều tiết khác nhau. Chính quá trình đổi mới tư duy của Việt Nam đã từng bước khẳng định kinh tế thị trường là sản phẩm của văn minh nhân loại và là phương thức cần thiết để phát triển lực lượng sản xuất, huy động và phân bổ nguồn lực hiệu quả.

Vấn đề cốt lõi không nằm ở việc có sử dụng cơ chế thị trường hay không, mà là thị trường được vận hành trong khuôn khổ thể chế nào, phục vụ mục tiêu gì và được điều tiết như thế nào để bảo đảm lợi ích của quốc gia, dân tộc và nhân dân. Hiến pháp Việt Nam xác định nền kinh tế là nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa với nhiều hình thức sở hữu, nhiều thành phần kinh tế; các chủ thể thuộc các thành phần kinh tế bình đẳng, hợp tác và cạnh tranh theo pháp luật. Nhà nước xây dựng và hoàn thiện thể chế, điều tiết nền kinh tế trên cơ sở tôn trọng các quy luật thị trường.

Như vậy, “định hướng xã hội chủ nghĩa” không phải một yếu tố được gắn thêm một cách cơ học vào nền kinh tế thị trường, càng không phải “vật cản” đối với thị trường. Đó là định hướng về mục tiêu phát triển, quan hệ giữa tăng trưởng kinh tế với tiến bộ và công bằng xã hội, giữa hiệu quả kinh tế với bảo đảm an sinh, giữa phát triển với ổn định và độc lập, tự chủ của nền kinh tế. Chính định hướng đó đặt ra yêu cầu phải phát triển đầy đủ các loại thị trường, tôn trọng cạnh tranh và quyền tự do kinh doanh, đồng thời hoàn thiện thể chế để Nhà nước thực hiện chức năng kiến tạo, điều tiết và khắc phục những thất bại của thị trường.

Thực tiễn 40 năm Đổi mới cũng cho thấy, không thể dùng một vài nhận xét mang tính giễu cợt để phủ nhận cả một quá trình phát triển lý luận và tổng kết thực tiễn. Từ chỗ từng bước tháo bỏ cơ chế kế hoạch hóa tập trung, bao cấp, Việt Nam đã hình thành ngày càng đầy đủ hơn các yếu tố của kinh tế thị trường, mở rộng hội nhập quốc tế, phát triển nhiều thành phần kinh tế và từng bước hoàn thiện hệ thống pháp luật, cơ chế, chính sách. Trong các văn kiện tổng kết 40 năm Đổi mới tiếp tục khẳng định kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa là mô hình kinh tế tổng quát của Việt Nam trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội và là một trụ cột của thể chế phát triển nhanh, bền vững. Do đó, gọi “định hướng xã hội chủ nghĩa” là “cái đuôi vướng víu” không những không chứng minh được tính khoa học của lập luận, mà còn cho thấy sự cố tình giản lược một vấn đề lý luận phức tạp thành một khẩu hiệu chế giễu.

Thứ hai, lấy những hạn chế, bất cập của nền kinh tế để phủ nhận toàn bộ mô hình kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa là cách lập luận phiến diện, đánh tráo giữa khuyết điểm trong quá trình vận hành với bản chất của mô hình. Không thể phủ nhận rằng quá trình phát triển kinh tế thị trường ở Việt Nam vẫn còn những vấn đề cần tiếp tục giải quyết như chất lượng thể chế, hiệu quả phân bổ nguồn lực, năng suất lao động, năng lực cạnh tranh, chênh lệch phát triển và những bất cập trong quản lý thị trường. Nhưng chính việc thừa nhận những hạn chế đó và liên tục hoàn thiện thể chế mới là biểu hiện của một mô hình đang vận động, điều chỉnh và phát triển, chứ không phải bằng chứng để phủ nhận toàn bộ định hướng phát triển.

Việc hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa được xác định là một nhiệm vụ chiến lược và một khâu đột phá nhằm tạo môi trường thuận lợi để huy động, phân bổ và sử dụng hiệu quả các nguồn lực. Văn kiện Đại hội XIV của Đảng nhấn mạnh yêu cầu hoàn thiện đồng bộ, có chất lượng hệ thống pháp luật, cơ chế, chính sách; tạo môi trường đầu tư, kinh doanh thuận lợi, lành mạnh, công bằng cho mọi thành phần kinh tế; thúc đẩy đổi mới sáng tạo và sử dụng hiệu quả các nguồn lực. Đặc biệt, tư duy về mô hình này không đứng yên. Những điều chỉnh gần đây tiếp tục nhấn mạnh việc phát triển kinh tế tư nhân, nâng cao hiệu quả kinh tế nhà nước, hoàn thiện thể chế và bảo đảm các nguồn lực được phân bổ theo nguyên tắc thị trường. Năm 2026, các định hướng mới tiếp tục xác định kinh tế nhà nước là một thành phần quan trọng, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực, ổn định kinh tế vĩ mô, tăng cường năng lực tự chủ và thúc đẩy phát triển nhanh, bền vững.

Điều đó cho thấy “định hướng xã hội chủ nghĩa” không đồng nghĩa với phủ nhận thị trường, càng không đồng nghĩa với duy trì cơ chế bao cấp, mệnh lệnh hay triệt tiêu cạnh tranh. Ngược lại, mô hình đang được hoàn thiện theo hướng tôn trọng đầy đủ hơn các quy luật của thị trường, đồng thời sử dụng vai trò của Nhà nước và các chính sách xã hội để bảo đảm những mục tiêu phát triển rộng lớn hơn lợi nhuận đơn thuần. Đây chính là điểm mà cách lập luận của Nguyễn Thông đã cố tình bỏ qua.

Tóm lại, kinh tế thị trường và định hướng xã hội chủ nghĩa không phải hai yếu tố đối lập loại trừ nhau, mà trong mô hình Việt Nam được kết hợp thành một phương thức phát triển phù hợp với điều kiện lịch sử, chính trị và mục tiêu phát triển của đất nước. Vì vậy, thay vì phủ nhận sạch trơn “định hướng xã hội chủ nghĩa”, cần nhìn nhận một cách khách quan rằng nhiệm vụ đặt ra hiện nay là tiếp tục hoàn thiện thể chế, phát huy đầy đủ động lực của kinh tế thị trường, giải phóng các nguồn lực, khuyến khích đổi mới sáng tạo, đồng thời bảo đảm tiến bộ, công bằng xã hội và nâng cao chất lượng cuộc sống của nhân dân. Đó mới là cách tiếp cận khoa học đối với con đường phát triển của Việt Nam./.

(Trích nguồn: nhanvanviet.com)

 

Read full

Vạch trần luận điệu phủ nhận sự tự chủ chiến lược của Việt Nam

          Tre Việt - Lợi dụng sự kiện Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đang có chuyến công tác, làm việc tại Hoa Kỳ và Canada, trang facebook Việt Nam Thời Báo đã tán phát bài viết: “Việt Nam: Tự chủ chiến lược hay quản trị sự lệ thuộc?”, đưa ra những nhận định suy diễn, quy chụp cho rằng Việt Nam thực chất chỉ đang “quản trị sự lệ thuộc”, qua đó phủ nhận quá trình xây dựng, củng cố năng lực tự chủ chiến lược của đất nước. Đây không những là cách nhìn phiến diện mà còn cố tình đánh tráo khái niệm, lấy những hạn chế, khó khăn trong quá trình phát triển để phủ nhận bản chất đường lối đối ngoại và phát triển của Việt Nam, cần bị vạch trần, bác bỏ. Bởi vì:

Thứ nhất, đánh tráo khái niệm đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ đối ngoại với “quản trị sự lệ thuộc”. Cần khẳng định rằng: Đường lối đối ngoại nhất quán của Đảng, Nhà nước ta là độc lập, tự chủ, tự cường, hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển; đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ đối ngoại; hội nhập quốc tế sâu rộng, toàn diện, hiệu quả; bảo đảm và bảo vệ cao nhất lợi ích quốc gia - dân tộc trên cơ sở các nguyên tắc cơ bản của Hiến chương Liên hợp quốc và luật pháp quốc tế. Vì vậy, lấy việc Việt Nam mở rộng quan hệ với nhiều quốc gia, tham gia nhiều cơ chế hợp tác và hội nhập quốc tế để kết luận rằng Việt Nam đang “quản trị sự lệ thuộc” là đánh tráo bản chất vấn đề.

Thực tế cho thấy, nếu một quốc gia chỉ có một thị trường, một nguồn cung, một đối tác công nghệ hoặc một kênh hợp tác duy nhất mới dễ rơi vào bị động. Ngược lại, mở rộng quan hệ với nhiều đối tác, tham gia nhiều cơ chế hợp tác, nhiều chuỗi giá trị và nhiều cơ chế hợp tác chính là tạo thêm dư địa chiến lược, giảm thiểu rủi ro và nâng cao khả năng thích ứng trước những biến động khó lường của môi trường quốc tế. Bởi vậy, quy kết chính sách đa phương hóa, đa dạng hóa của Việt Nam là “quản trị sự lệ thuộc” thực chất đã đảo ngược chân lý: chính việc mở rộng và đa dạng hóa các quan hệ đối ngoại đã tạo thêm không gian cho tự chủ, chứ không phải mất đi sự tự chủ.

Thứ hai, lấy một số hạn chế cần khắc phục để phủ định quá trình nâng cao năng lực tự chủ của Việt Nam. Bài viết có đặt ra một số câu hỏi: Việt Nam đã làm chủ được công nghệ nào? Có doanh nghiệp nào tiến lên trong chuỗi giá trị? Có nguồn cung nào được đa dạng hóa?. Đây đều là những vấn đề đã được nhìn nhận và đang tiếp tục giải quyết để nâng cao năng lực tự chủ. Theo đó, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 57-NQ/TW, ngày 22/12/2024 về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Trong đó, xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là đột phá quan trọng hàng đầu. Đến nay, sau một thời gian triển khai thực hiện, Đảng ta đã có đánh giá và tiếp tục yêu cầu tập trung nguồn lực làm chủ các công nghệ chiến lược, hình thành sản phẩm cụ thể và nâng cao khả năng tự chủ quốc gia. Đồng thời, chỉ rõ việc hợp tác quốc tế phải chuyển mạnh từ trọng tâm thu hút vốn sang thu hút tri thức, công nghệ và chuyên gia, gắn với nâng cao năng lực nghiên cứu, phát triển và làm chủ công nghệ trong nước. Điều đó cho thấy, Việt Nam không coi thu hút nguồn lực bên ngoài là đích đến cuối cùng mà mục tiêu là biến ngoại lực thành nội lực. Đó chính là quá trình xây dựng tự chủ trong điều kiện hội nhập, chứ không phải “quản trị sự lệ thuộc” như họ cố tình diễn giải.

Thứ ba, xuyên tạc việc tích cực, chủ động hội nhập quốc tế thành Việt Nam thiếu tự chủ chiến lược. Trong những năm qua, Việt Nam đã tích cực, chủ động mở rộng và làm sâu sắc quan hệ với các quốc gia, tổ chức quốc tế và các cơ chế hợp tác khu vực, toàn cầu. Song luôn giữ vững nguyên tắc, mở rộng quan hệ đối ngoại nhưng luôn tự chủ trong hoạch định chính sách; tăng cường tiếp nhận công nghệ của các nước nhưng vẫn chủ động xác định lĩnh vực nào cần ưu tiên, đối tác nào phù hợp, mức độ hợp tác đến đâu, làm thế nào để từng bước nâng cao năng lực trong nước, v.v.

Chính việc mở rộng quan hệ hợp tác với Canada, Hoa Kỳ, Nhật Bản, Hàn Quốc, Ấn Độ, Liên minh châu Âu và các đối tác khác đã thúc đẩy Việt Nam phát triển toàn diện trên các lĩnh vực, nhất là thương mại, đầu tư, năng lượng, công nghệ. Điều này thể hiện sự phát triển trong tư duy hội nhập, đó là: không chỉ thu hút vốn mà phải thu hút tri thức, công nghệ và nhân lực chất lượng cao; không chỉ tham gia chuỗi giá trị mà từng bước nâng cao vị trí trong chuỗi; không chỉ mở rộng thị trường mà phải củng cố năng lực doanh nghiệp trong nước. Đây là sự khẳng định rằng: Việt Nam đang biến hội nhập quốc tế thành năng lực tự chủ, biến ngoại lực thành nội lực và biến lợi thế quan hệ đối ngoại thành sức mạnh quốc gia, dân tộc.

Vì thế, không một thế lực nào có thể xuyên tạc, nói xấu Việt Nam để phủ nhận quá trình xây dựng, nâng cao năng lực tự chủ chiến lược, tự lực, tự cường của đất nước trong kỷ nguyên phát triển mới./.

 

Read full

Bác bỏ luận điệu đánh tráo khái niệm để xuyên tạc bản chất Nhà nước Việt Nam

            Trên trang Baotiengdan đăng bài viết của Bùi Anh Chiến với tựa đề “Bản án một chế độ thực dân”. Y đã gọi chế độ chính trị ở Việt Nam là một dạng “thực dân” không cần quân đội nước ngoài chiếm đóng, Bùi Anh Chiến đã cố tình đánh tráo khái niệm, phủ nhận bản chất tốt đẹp của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, kích động sự đối lập giữa Nhà nước với Nhân dân, qua đó làm suy giảm niềm tin của Nhân dân đối với sự lãnh đạo của Đảng và sự quản lý của Nhà nước.

Thứ nhất, đánh đồng chế độ chính trị ở Việt Nam với chế độ thực dân là sự xuyên tạc lịch sử và đánh tráo bản chất chính trị. Thực dân là chế độ trong đó một thế lực ngoại bang sử dụng bạo lực xâm lược, tước đoạt độc lập, chủ quyền, áp đặt bộ máy cai trị và bóc lột nhân dân thuộc địa để phục vụ lợi ích của chính quốc. Dưới chế độ thực dân, nhân dân thuộc địa không được làm chủ đất nước, không có quyền quyết định vận mệnh dân tộc; tài nguyên bị vơ vét, sức lao động bị bóc lột, các quyền dân tộc cơ bản bị chà đạp. Dân tộc Việt Nam đã từng trải qua hơn 80 năm dưới ách đô hộ của thực dân Pháp và phải hy sinh biết bao xương máu mới giành lại được độc lập, tự do.

Chính Đảng Cộng sản Việt Nam đã lãnh đạo Nhân dân tiến hành cuộc đấu tranh trường kỳ, gian khổ để xóa bỏ chế độ thực dân, giành chính quyền về tay Nhân dân, thống nhất đất nước và xây dựng chế độ mới. Bởi vậy, gọi Nhà nước do chính Nhân dân Việt Nam đấu tranh giành được, xây dựng, bảo vệ và tham gia quản lý là “chế độ thực dân” không chỉ hoàn toàn phi lý về phương diện khoa học mà còn xúc phạm sự hy sinh của hàng triệu đồng bào, chiến sĩ vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Đây là thủ đoạn cố tình xóa nhòa ranh giới giữa bộ máy xâm lược phục vụ lợi ích ngoại bang với Nhà nước đại diện cho ý chí, quyền làm chủ và lợi ích của Nhân dân Việt Nam.

Hiến pháp năm 2013 (sửa đổi, bổ sung năm 2025) khẳng định rõ, Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân; tất cả quyền lực nhà nước thuộc về Nhân dân. Nhân dân thực hiện quyền lực nhà nước bằng dân chủ trực tiếp và dân chủ đại diện thông qua Quốc hội, hội đồng nhân dân và các cơ quan khác của Nhà nước. Mục tiêu của Nhà nước là bảo đảm và phát huy quyền làm chủ của Nhân dân; công nhận, tôn trọng, bảo vệ và bảo đảm quyền con người, quyền công dân. Bản chất ấy được thể hiện bằng hệ thống pháp luật và các thiết chế bầu cử, tiếp xúc cử tri, tiếp công dân, khiếu nại, tố cáo, giám sát, phản biện xã hội và thực hiện dân chủ ở cơ sở.

Thứ hai, kích động sự đối lập giữa Nhà nước với Nhân dân là thủ đoạn nhằm chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc và làm xói mòn niềm tin của Nhân dân. Bài viết của Bùi Anh Chiến sử dụng hàng loạt câu chữ mang tính tuyệt đối hóa rằng: Người dân “phải làm việc để nuôi bộ máy”, “phải im lặng để tránh rắc rối”, thông tin chỉ là sản phẩm “tự chỉnh sửa, tự nghĩ ra và tự tô vẽ”. Y không đưa ra những căn cứ đầy đủ, không đánh giá toàn diện thực tiễn đất nước, mà gom nhặt một số vụ việc tiêu cực, những bất cập đang được xử lý rồi quy kết thành đặc trưng của toàn bộ hệ thống chính trị. Đây là thủ pháp quen thuộc nhằm khoét sâu tâm lý bức xúc, biến những mong muốn chính đáng của người dân về một nền hành chính tốt hơn thành sự phủ định Đảng, Nhà nước và chế độ xã hội chủ nghĩa.

Trong chế độ ta, quan hệ giữa Nhà nước và Nhân dân không phải quan hệ giữa kẻ cai trị với người bị trị, mà là quan hệ giữa Nhà nước thực hiện quyền lực do Nhân dân trao và Nhân dân tham gia xây dựng, kiểm tra, giám sát quyền lực ấy. Phương châm “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng” ngày càng được thể chế hóa cụ thể. Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở quy định người dân có quyền được công khai thông tin, đề xuất sáng kiến, tham gia ý kiến, bàn và quyết định những vấn đề liên quan trực tiếp đến cộng đồng; kiểm tra, giám sát, kiến nghị, phản ánh, khiếu nại, tố cáo và khởi kiện đối với những hành vi vi phạm pháp luật.

Bùi Anh Chiến cũng cố tình đánh đồng việc quản lý hoạt động thông tin, ngăn chặn thông tin giả, xuyên tạc, kích động bạo lực với “kiểm soát thông tin” và “cấm đoán phản biện”. Trong khi Hiến pháp Việt Nam ghi nhận quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí, tiếp cận thông tin, hội họp, lập hội và biểu tình của công dân. Và, ở mọi quốc gia, việc thực hiện các quyền tự do phải tuân thủ pháp luật, không được xâm phạm lợi ích quốc gia, dân tộc, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân khác. Cho nên, phản biện có căn cứ, với động cơ xây dựng thì được tôn trọng, nhưng nếu lợi dụng phản biện để bịa đặt, vu khống, kích động chống đối, gây mất ổn định xã hội thì phải bị xử lý theo pháp luật.

Tóm lại, phản ánh hạn chế, góp ý chính sách và đấu tranh với sai phạm là quyền, đồng thời là trách nhiệm của công dân. Nhưng mượn danh phản biện để đánh tráo khái niệm, biến hạn chế thành bản chất, đồng nhất Nhà nước của Nhân dân với chế độ thực dân và kích động Nhân dân đối lập với Nhà nước là sự xuyên tạc. “Bản án” thực sự phải dành cho những luận điệu sai trái, cố tình chia rẽ Đảng, Nhà nước với Nhân dân của Bùi Anh Chiến./.

 (Trích nguồn: nhanvanviet.com)

 

 

Read full

Phản bác các luận điệu xuyên tạc Việt Nam đàn áp xuyên quốc gia

Có những khái niệm ra đời để gọi tên một thực tế nghiêm trọng, rồi bị mượn đi phục vụ mục đích khác hẳn. “Đàn áp xuyên quốc gia” là một trường hợp như vậy. Gần đây, một số tổ chức phản động, chống phá lưu vong gắn cụm từ này vào những vụ án hình sự mà Việt Nam xử lý theo đúng trình tự pháp luật, nhằm khoác cho người phạm tội “chiếc áo nạn nhân”. Cần nói rõ ngay: nơi cư trú không làm thay đổi bản chất hành vi và càng không tạo ra quyền miễn trừ trước pháp luật.

Trước hết phải trả khái niệm về đúng chỗ của nó. Trong nghiên cứu và thực tiễn quan hệ quốc tế, đàn áp xuyên quốc gia chỉ việc một nhà nước dùng bạo lực, bắt cóc, thủ tiêu hoặc trả thù thân nhân để bịt miệng người đang ở nước ngoài. Đặc trưng của nó là cưỡng chế nằm ngoài khuôn khổ pháp luật: không qua tòa án, không thủ tục, không ai chịu trách nhiệm. Chính vì vậy mà nó bị lên án.

Trong khi đó, khởi tố, điều tra, truy tố và xét xử là chuyện khác hẳn. Đó là hoạt động tố tụng, có căn cứ pháp lý, có trình tự, có quyền bào chữa và có bản án công khai. Lấy các bản án hình sự rồi quy kết là đàn áp xuyên quốc gia không phải nhầm lẫn học thuật, đó là hành vi có chủ đích nhằm đổi vị thế: biến bị cáo thành nạn nhân, biến cơ quan tố tụng thành thủ phạm.

Thực chất, vấn đề mấu chốt nằm ở đối tượng chịu tác động của pháp luật và trả lời cho câu hỏi: pháp luật hình sự Việt Nam điều chỉnh những ai. Điều 117 Bộ luật Hình sự quy định về tội làm, tàng trữ, phát tán hoặc tuyên truyền thông tin, tài liệu, vật phẩm nhằm chống Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Đây là cấu thành tội phạm cụ thể, áp dụng cho mọi chủ thể thuộc phạm vi điều chỉnh của bộ luật. Không điều khoản nào cho phép miễn trách nhiệm khi người vi phạm đang sinh sống bên ngoài biên giới Việt Nam.

Điều này càng đúng với hành vi trên không gian mạng. Một kênh thông tin đặt máy chủ ở nước ngoài nhưng sản xuất nội dung tiếng Việt, nhắm vào người đọc trong nước, thì tác động phát sinh trong nước. Theo luật, hậu quả nằm ở đâu hoặc vụ án xảy ra ở đâu/hành vi vi phạm thực hiện ở đâu thì thẩm quyền xử lý thuộc về nơi đó. Còn xét xử vắng mặt, vốn hay bị đem ra làm bằng chứng, thực ra là chế định được Bộ luật Tố tụng hình sự quy định và đang áp dụng ở nhiều quốc gia châu Âu. Một thủ tục mà chính các nước đang phê phán vẫn dùng thì không thể tự nó là đàn áp.

Các vụ việc gần đây cần được trình bày đúng từng giai đoạn tố tụng. Ngày 31/12/2025, Tòa án nhân dân Thành phố Hà Nội xét xử Lê Trung Khoa và Nguyễn Văn Đài, tuyên phạt mỗi bị cáo mười bảy năm tù. Trường hợp Đặng Thị Huê khác hẳn: ngày 22/10/2025, Cơ quan An ninh điều tra Công an tỉnh Hưng Yên mới khởi tố bị can theo Điều 117, vụ án đang điều tra, chưa có phiên tòa. Mô tả một người mới bị khởi tố như thể đã bị kết án là cách hành xử của chính những người lớn tiếng nhất về tố tụng.

Câu chuyện Nguyễn Văn Đài càng bác bỏ cáo buộc theo một chiều khác. Đối tượng này từng được hưởng chính sách nhân đạo, được tạm đình chỉ chấp hành án phạt tù để xuất cảnh chữa bệnh. Một nhà nước muốn truy đuổi ai đó thì đã không mở cửa cho người ấy đi. Điều diễn ra sau đó mới là gốc rễ của vụ án: thay vì dừng lại, đối tượng lại tiếp tục con đường cũ bằng các tài khoản mạng xã hội và kênh video do chính mình quản lý. Bản án cuối năm 2025 vì thế là hệ quả của những hành vi mới, sau khi đã được khoan hồng.

Trường hợp Lê Trung Khoa cho thấy một chiều kích khác: việc chống phá đã bị thương mại hóa. Theo kết quả điều tra được công bố, nội dung xuyên tạc ở đây vận hành như một dây chuyền, trong đó khoảng 90% lượt xem đến từ trong nước, được quy đổi thành doanh thu quảng cáo và tài trợ. Khi thu nhập tỷ lệ thuận với mức độ gây sốc thì cái gọi là phản biện xã hội đã đổi bản chất từ lâu. Điều tra cũng cho thấy sự câu kết có tổ chức giữa nhiều đối tượng lưu vong, nên luận điệu cho rằng đó là “ý kiến cá nhân” không thể chấp nhận được.

Ngày 14/10/2025, Đại hội đồng Liên Hợp Quốc bầu Việt Nam làm thành viên Hội đồng Nhân quyền nhiệm kỳ 2026 - 2028 với 180 phiếu thuận, cao nhất trong nhóm các nước châu Á và Thái Bình Dương. Kết quả đó cho thấy, thành tựu nhân quyền Việt Nam đủ sức thuyết phục các nước trên thế giới và không hề có chuyện đàn án cả trong nước và xuyên biên giới. Con số 180 phiếu thuận không do Việt Nam tự công bố. Đó là kết quả bỏ phiếu của gần hai trăm quốc gia, gồm cả những nước còn khác biệt với Việt Nam. Lá phiếu ấy phản ánh đánh giá thực tế về nỗ lực bảo đảm quyền con người ở Việt Nam, từ giảm nghèo, y tế, giáo dục đến quyền của các nhóm dễ bị tổn thương. Cũng cần nhắc rằng tự do ngôn luận, theo chính các công ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên, luôn đi kèm giới hạn vì an ninh quốc gia và trật tự công cộng. Giới hạn ấy không đi ngược cam kết nhân quyền, bởi nó nằm ngay trong chuẩn mực quốc tế.

Một sự kiện khác ít ngày sau cũng đáng suy nghĩ. Trong hai ngày 25 và 26/10 /2025, Lễ mở ký Công ước của Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng được tổ chức tại Thủ đô Hà Nội, với 72 quốc gia đặt bút ký. Đây là điều ước quốc tế đa phương đầu tiên của Liên hợp quốc trong lĩnh vực này và mang tên Công ước Hà Nội (do Việt Nam đề xuất). Nội dung cốt lõi của Công ước chính là câu trả lời cho luận điệu đang bàn. Cộng đồng quốc tế đã thống nhất rằng không gian mạng không phải vùng vô pháp và tội phạm vượt qua biên giới phải được xử lý bằng cơ chế hợp tác pháp lý giữa các nhà nước. Nói cách khác, nguyên tắc bị gọi là đàn áp xuyên quốc gia khi Việt Nam áp dụng lại chính là nguyên tắc mà 72 quốc gia vừa ghi vào một văn kiện của Liên hợp quốc. Và ở đó, Việt Nam không ngồi ghế bị cáo mà là nước đăng cai, một bên xây dựng luật chơi chung.

Suy cho cùng, cái được gọi là đàn áp xuyên quốc gia ở đây chỉ là pháp luật vận hành đúng chức năng của nó, theo một trình tự công khai. Người ta có quyền không đồng tình với một điều luật và có quyền nói ra. Nhưng gọi sai tên sự việc thì không còn là phản biện. Gọi đúng tên luôn là điều kiện đầu tiên của mọi đối thoại tử tế về quyền con người./.

 (Trích nguồn: ivanlevanlan.wordpress.com)

Read full

Bác bỏ luận điệu của RFA về cái gọi là “Tân Cương Việt Nam”

        Tre Việt - Ngày 15/9, RFA Tiếng Việt lấy chuyến thăm Khu tự trị Tân Cương của Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang làm điểm dẫn để đăng bài viết, trong đó đặt câu hỏi: “Một số khu vực như Tây Nguyên, Tây Bắc và Miền Tây Nam Bộ có thể sẽ trở thành Tân Cương Việt Nam?”.

        Đây không phải câu hỏi vô thưởng vô phạt, mà là một cách gán ghép chính trị đáng chú ý. RFA lấy chuyến thăm Tân Cương làm điểm xuất phát, kéo Tây Nguyên, Tây Bắc và miền Tây Nam Bộ vào cùng một phép so sánh, rồi đặt ra một “kịch bản” về “Tân Cương Việt Nam”. Một sự liên tưởng khiên cưỡng được khoác lên vỏ bọc câu hỏi, dễ tạo ra cách nhìn sai lệch về những vấn đề dân tộc, vùng miền và phát triển ở Việt Nam.
        Đáng chú ý là RFA lựa chọn ba địa bàn có vị trí chiến lược, đông đồng bào dân tộc thiểu số và có những đặc điểm riêng về dân cư, văn hóa, địa lý, tôn giáo, biên giới và điều kiện phát triển. Từ những đặc điểm đó, RFA tách một số yếu tố riêng biệt khỏi bối cảnh lịch sử, chính trị, pháp lý và thực tiễn chung của đất nước, lấy cái bộ phận thay cho toàn thể, khu biệt hóa các địa bàn này như những không gian có “sự khác biệt” về chính trị. Cách đặt vấn đề ấy dễ dẫn dắt dư luận từ nhận diện khác biệt về địa lý, dân cư, văn hóa sang suy diễn về khác biệt chính trị, từ đó tiếp tục hướng tới ý niệm “tự trị” và gán ghép với mô hình “Tân Cương”. Đây chính là sự đánh tráo giữa khác biệt về điều kiện tự nhiên, xã hội với khác biệt về chế độ, chủ quyền và cấu trúc quốc gia; một cách xuyên tạc cần được nhận diện và đấu tranh kịp thời.

        Cần khẳng định dứt khoát rằng, Tây Nguyên, Tây Bắc và miền Tây Nam Bộ là những bộ phận không thể tách rời của lãnh thổ Việt Nam, nơi các dân tộc cùng sinh sống, gắn bó và xây dựng đất nước. Điều 1, Hiến pháp năm 2013, khẳng định: “Nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là một nước độc lập, có chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ, bao gồm đất liền, hải đảo, vùng biển và vùng trời”; Khoản 1, Điều 5, xác định: “Nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là quốc gia thống nhất của các dân tộc cùng sinh sống trên đất nước Việt Nam”; Khoản 2, Điều 5 tiếp tục, khẳng định: “Các dân tộc bình đẳng, đoàn kết, tôn trọng và giúp nhau cùng phát triển; nghiêm cấm mọi hành vi kỳ thị, chia rẽ dân tộc”. Hiến pháp đồng thời quy định Nhà nước thực hiện chính sách phát triển toàn diện, tạo điều kiện để các dân tộc thiểu số phát huy nội lực, cùng phát triển với đất nước. 
        Những quy định đó xác lập rõ hai vấn đề không thể đánh tráo: Việt Nam là một quốc gia thống nhất, toàn vẹn về lãnh thổ; các dân tộc bình đẳng, đoàn kết và cùng phát triển trong quốc gia thống nhất ấy. Vì vậy, việc RFA lấy mô hình “khu tự trị Tân Cương” làm khuôn mẫu để gán ghép cho các vùng của Việt Nam là không có cơ sở hiến định, pháp lý và thực tiễn.
        Trên nền tảng Hiến định đó, quan điểm nhất quán, xuyên suốt qua các kỳ Đại hội của Đảng về phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, bảo đảm bình đẳng giữa các dân tộc, thu hẹp khoảng cách phát triển, nâng cao đời sống Nhân dân tiếp tục được Đại hội XIV nhấn mạnh và cụ thể hóa; trong đó chú trọng vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, gắn phát triển kinh tế - xã hội với củng cố quốc phòng, an ninh, giữ vững ổn định chính trị, xã hội. Đó là định hướng xử lý những khác biệt giữa các vùng, các dân tộc bằng phát triển, công bằng và đồng thuận xã hội, chứ không phải bằng việc tạo ra “khoảng cách chính trị” hay đặt vấn đề “tự trị”.
        Những định hướng đó đang được thể chế hóa bằng các chương trình, chính sách cụ thể. Mới đây nhất, Nghị quyết số 46/2026/QH16, ngày 24/8/2026 của Quốc hội phê duyệt Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa - xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026 - 2035, xác định rõ mục tiêu phát triển toàn diện vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, thu hẹp chênh lệch giữa các vùng, nâng cao thu nhập và chất lượng cuộc sống, giữ gìn bản sắc văn hóa, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, bảo đảm quốc phòng, an ninh. Quyết định số 16/2026/QĐ-TTg, ngày 15/4/2026 tiếp tục quy định cơ chế phân bổ nguồn lực thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2026 - 2030, v.v. Những chính sách đó cho thấy rất rõ cách Việt Nam xử lý những khác biệt về địa lý, dân cư, văn hóa và trình độ phát triển: bằng đầu tư, an sinh, phát triển sinh kế, bảo tồn văn hóa và bảo đảm quyền bình đẳng. Vì vậy không có căn cứ để thành một “vấn đề Tân Cương” hay một yêu cầu “tự trị” ở Việt Nam.
        Thực tiễn phát triển ở chính những địa bàn trên cho thấy sự gán ghép của RFA là không phản ánh đúng đời sống Việt Nam. Theo Báo cáo số 812/BC-BDTTG, ngày 31/3/2026 của Bộ Dân tộc và Tôn giáo, giai đoạn 2021 - 2025, kinh tế vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi tại Tây Bắc tăng trên 08%/năm, Tây Nguyên khoảng 7,5%/năm và Tây Nam Bộ trên 07%; tỷ lệ hộ nghèo vùng đồng bào dân tộc thiểu số giảm bình quân 3,4%/năm, thu nhập bình quân năm 2024 đạt 43,4 triệu đồng/người/năm, tăng 3,1 lần so với năm 2020. Những kết quả đó cho thấy các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước Việt Nam về phát triển kinh tế, giảm nghèo, cải thiện hạ tầng và nâng cao đời sống Nhân dân đạt hiệu quả cao. Vì vậy, lấy những khó khăn, khác biệt vùng miền hoặc vấn đề còn cần giải quyết để dựng lên hình ảnh “Tân Cương Việt Nam” là sự suy diễn không phù hợp với thực tiễn.
        Từ những căn cứ trên, cần nhận diện rõ “Tân Cương Việt Nam” chỉ là một cách gán ghép nhằm tạo ra liên tưởng sai lệch về vấn đề dân tộc, vùng miền và chủ quyền quốc gia. Trước những luận điệu như vậy, cần tỉnh táo nhận diện âm mưu, thủ đoạn, làm rõ bản chất xuyên tạc, nâng cao cảnh giác, kịp thời đấu tranh, bác bỏ thông tin sai lệch, không để những cách đặt vấn đề thiếu căn cứ làm sai lệch nhận thức, khoét sâu chia rẽ, tác động đến khối đại đoàn kết toàn dân tộc./.

Read full

Không thể đồng nhất Việt Nam với mô hình Xô viết để xuyên tạc, chống phá

Tre Việt - Vừa qua, trang mạng xã hội facebook Việt Nam Thời Báo đăng tải bài viết: “Sao chép nguyên xi - thành công đến kinh ngạc của mô hình độc tài” của Nhật Ngôn. Nội dung bài viết cho rằng, một số nước trong đó có Việt Nam đã sao chép nguyên xi khuôn mẫu mô hình nhà nước độc tài toàn trị kiểu Liên Xô và tất cả đều thành công rực rỡ trong mục tiêu cốt lõi: duy trì quyền lực tuyệt đối cho một đảng duy nhất trong nhiều thập kỷ, v.v. Đây là sự đánh tráo khái niệm, xuyên tạc thực tiễn ở Việt Nam cần bị nhận diện, vạch trần, bác bỏ. Bởi vì:

Thứ nhất, muốn đánh giá một mô hình nhà nước phải căn cứ vào lịch sử hình thành, thể chế pháp lý, cơ cấu tổ chức và thực tiễn vận hành của chính quốc gia đó. Đối với Việt Nam, Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời năm 1945 là kết quả của quá trình đấu tranh lâu dài giành độc lập, tự do của toàn dân tộc dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam. Sau đó, tiếp tục đấu tranh giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước năm 1975. Trong bối cảnh chịu sự tàn phá nặng nề của chiến tranh, bước vào quá trình tái thiết, phát triển đất nước, Đảng, Nhà nước ta đã học hỏi, vận dụng kinh nghiệm tổ chức nhà nước, phát triển kinh tế của Liên Xô và các nước xã hội chủ nghĩa. 

Tuy nhiên, trong suốt quá trình phát triển, Đảng, Nhà nước luôn nghiên cứu, tìm tòi, phát triển lý luận, tổng kết thực tiễn để xây dựng mô hình phát triển phù hợp với Việt Nam. Việc tham khảo, học hỏi kinh nghiệm quốc tế là hoàn toàn bình thường, không đồng nghĩa với sao chép, rập khuôn bất kỳ mô hình nào.
Thực tiễn công cuộc đổi mới toàn diện đất nước bắt đầu từ Đại hội Đảng VI, năm 1986 là minh chứng rõ ràng, sinh động về vấn đề này. Đến nay, sau 40 năm đổi mới, Việt Nam đã thu được những thành tựu to lớn trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội và xây dựng, ngày càng hoàn thiện lý luận đường lối đổi mới đất nước.
        Thứ hai, không thể dùng những đặc điểm, như: công hữu hóa, nhà nước kiểm soát toàn bộ nguồn lực,... để đồng nhất mô hình Xô viết với Việt Nam. Điều 51, Hiến pháp năm 2013 xác định rõ: “Nền kinh tế Việt Nam là nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa với nhiều hình thức sở hữu, nhiều thành phần kinh tế”. Các thành phần kinh tế là bộ phận cấu thành quan trọng của nền kinh tế quốc dân; các chủ thể thuộc các thành phần kinh tế bình đẳng, hợp tác và cạnh tranh theo pháp luật. Đồng thời quy định Nhà nước khuyến khích, tạo điều kiện để doanh nhân, doanh nghiệp, cá nhân và tổ chức đầu tư, sản xuất, kinh doanh; tài sản hợp pháp được pháp luật bảo hộ. Chính Ngân hàng Thế giới đánh giá Việt Nam đã chuyển đổi từ nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung sang nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và nhấn mạnh tiến trình đổi mới của Việt Nam không phải là sự bắt chước, rập khuôn từ một mô hình kinh tế có sẵn.
        Thứ ba, không thể đánh đồng việc Đảng Cộng sản Việt Nam là lực lượng lãnh đạo Nhà nước và xã hội để suy diễn rằng Việt Nam sao chép toàn bộ mô hình Xô viết. Hiến pháp năm 2013 đã xác định: Đảng Cộng sản Việt Nam là lực lượng lãnh đạo Nhà nước và xã hội, đồng thời quy định Đảng hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật. Cùng với đó, Hiến pháp xác định Nhà nước bảo đảm và phát huy quyền làm chủ của Nhân dân; công nhận, tôn trọng, bảo vệ và bảo đảm quyền con người, quyền công dân. Hiến pháp cũng quy định quyền lực nhà nước là thống nhất, có sự phân công, phối hợp, kiểm soát giữa các cơ quan nhà nước trong thực hiện quyền lập pháp, hành pháp và tư pháp.
        Ngay trong quá trình xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, yêu cầu kiểm soát quyền lực, hoàn thiện pháp luật, cải cách tư pháp, bảo đảm quyền con người và quyền công dân được đặt ra rõ hơn. Đây chính là tiền đề quan trọng để đất nước ngày càng phát triển, đời sống Nhân dân ngày càng được cải thiện, nâng cao; qua đó, củng cố niềm tin, sự đồng thuận của các tầng lớp Nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý điều hành của Nhà nước.
        Như vậy, cần khẳng định rằng: Việt Nam có lịch sử, điều kiện phát triển, con đường lựa chọn riêng phù hợp để đất nước ngày càng phát triển, khẳng định được vị thế, uy tín trên trường quốc tế. Do đó, bài viết trên đã cố tình suy diễn, xuyên tạc nhằm thực hiện dụng ý xấu là chống phá cách mạng Việt Nam, cần bị vạch trần, bác bỏ./.

Read full

“Quân đội của Nhân dân” không đồng nghĩa với “phi chính trị hóa” Quân đội

        Tre Việt - Mới đây, trang facebook Chân Trời Mới Media tán phát bài viết: “Quân đội thuộc về Nhân dân không phải công cụ bảo vệ tư tưởng của bất kỳ đảng nào”; trong đó, đưa ra nhiều luận điệu xuyên tạc bản chất, chức năng, nhiệm vụ của Quân đội nhân dân Việt Nam. Bài viết cho rằng: Quân đội “đang phục vụ một Đảng cầm quyền chứ không phục vụ Nhân dân”; quy kết sự lãnh đạo của Đảng đối với Quân đội có thể dẫn đến việc sử dụng vũ lực chống Nhân dân, v.v.

        Thoạt nhìn, những luận điệu này được khoác lên cái vỏ “bảo vệ Nhân dân”, “bảo vệ lợi ích quốc gia”, nhưng thực chất là một cách nhìn phiến diện, cố tình tách Quân đội khỏi sự lãnh đạo của Đảng - nhân tố quyết định làm nên bản chất cách mạng, sức mạnh chiến đấu của Quân đội nhân dân Việt Nam. Nguy hiểm hơn, thông qua việc đánh tráo khái niệm “Quân đội của Nhân dân”, bài viết hướng tới phủ nhận sự lãnh đạo của Đảng đối với Quân đội, thúc đẩy “phi chính trị hóa” lực lượng vũ trang. Vì vậy, cần nhận diện rõ bản chất và kiên quyết đấu tranh bác bỏ những quan điểm sai trái, luận điệu xuyên tạc này.

        Thứ nhất, không thể đối lập “Quân đội của Nhân dân” với sự lãnh đạo của Đảng. Cần khẳng định vấn đề có tính nguyên tắc, đó là: Quân đội nhân dân Việt Nam là Quân đội của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân, được đặt dưới sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng Cộng sản Việt Nam. Hai nội dung này không hề đối lập, càng không thể lấy cái gọi là “Quân đội của Nhân dân” để phủ nhận sự lãnh đạo của Đảng. Bởi vì: 

        Ngay từ khi ra đời, Quân đội nhân dân Việt Nam đã mang bản chất của một lực lượng vũ trang cách mạng, được Đảng Cộng sản Việt Nam tổ chức, giáo dục, rèn luyện và lãnh đạo nhằm thực hiện mục tiêu giải phóng dân tộc, bảo vệ Tổ quốc, bảo vệ Nhân dân và lịch sử hơn 81 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành của Quân đội ta đã chứng minh điều đó.

        Điều này cũng được hiến định trong văn bản pháp luật cao nhất của nước ta. Hiến pháp năm 2013 xác định: Đảng Cộng sản Việt Nam là lực lượng lãnh đạo Nhà nước và xã hội; đồng thời quy định rõ lực lượng vũ trang nhân dân tuyệt đối trung thành với Tổ quốc, với Đảng, Nhà nước và Nhân dân; có nhiệm vụ bảo vệ độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội; bảo vệ Đảng, Nhà nước, Nhân dân và chế độ xã hội chủ nghĩa. Như vậy, Hiến pháp đã đặt các yếu tố Tổ quốc, Đảng, Nhà nước, Nhân dân và chế độ trong một chỉnh thể thống nhất, chứ không tạo ra sự đối lập giữa “Đảng” và “Nhân dân” như bài viết cố tình dựng lên.

        Thứ hai, việc phủ nhận sự lãnh đạo của Đảng là phủ nhận nhân tố quyết định bản chất cách mạng của Quân đội. Bài viết cho rằng: Quân đội “phục vụ một Đảng cầm quyền chứ không phục vụ Nhân dân”. Đây là luận điệu vô cùng nguy hiểm, khi họ cố tình đồng nhất sự lãnh đạo của Đảng với việc sử dụng Quân đội như một công cụ phục vụ lợi ích riêng của một tổ chức chính trị.

        Cả lý luận và thực tiễn đã chỉ ra, sự lãnh đạo của Đảng đối với Quân đội không phải là sự áp đặt mà được hình thành trong quá trình tổ chức, xây dựng và lãnh đạo cách mạng Việt Nam. Đảng lãnh đạo Quân đội nhằm bảo đảm Quân đội giữ vững mục tiêu, lý tưởng chiến đấu, bản chất giai cấp công nhân, tính nhân dân và tính dân tộc; bảo đảm lực lượng vũ trang không bị phân hóa, “trung lập hóa” về chính trị hoặc trở thành công cụ của bất kỳ nhóm lợi ích nào. Đối với Quân đội nhân dân Việt Nam, bản lĩnh chính trị, lòng trung thành với Tổ quốc, với Nhân dân là yếu tố tạo nên sức mạnh tinh thần đặc biệt. Nếu tách Quân đội khỏi nền tảng chính trị, tư tưởng, thì cái bị suy yếu trước hết là khả năng giữ vững mục tiêu chiến đấu, ý chí, kỷ luật và sự thống nhất trong toàn quân.

        Trong các cuộc kháng chiến giải phóng dân tộc, bảo vệ Tổ quốc, cán bộ, chiến sĩ Quân đội đã chiến đấu, hy sinh không phải vì đặc quyền hay lợi ích riêng, mà vì độc lập, thống nhất của Tổ quốc, vì cuộc sống bình yên của Nhân dân. Ngày nay, trong thời bình, hình ảnh người chiến sĩ có mặt ở nơi thiên tai, bão lũ, cứu hộ, cứu nạn, phòng, chống dịch bệnh, giúp Nhân dân xóa đói, giảm nghèo, xây dựng nông thôn mới, bảo vệ chủ quyền biên giới, biển, đảo,... tiếp tục chứng minh bản chất “từ Nhân dân mà ra, vì Nhân dân mà chiến đấu, phục vụ” của Quân đội ta. 

        Thứ ba, không thể suy diễn “Đảng lãnh đạo Quân đội” thành “Quân đội chống Nhân dân”. Muốn đánh giá một thiết chế chính trị - pháp lý phải căn cứ vào Hiến pháp, pháp luật, chức năng, nhiệm vụ, cơ chế tổ chức và thực tiễn hoạt động của thiết chế đó, chứ không thể lấy một kịch bản giả định để phủ nhận bản chất của nó. Trong Hiến pháp đã quy định rõ: bảo vệ Tổ quốc là sự nghiệp của toàn dân; lực lượng vũ trang nhân dân là nòng cốt của nền quốc phòng toàn dân và an ninh nhân dân. Đồng thời, Hiến pháp xác định lực lượng vũ trang có nhiệm vụ bảo vệ Nhân dân. Nhân dân vừa là chủ thể của sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc, vừa là nguồn sức mạnh của Quân đội. Vì thế, bảo vệ Nhân dân là một trong những mục tiêu, nhiệm vụ cơ bản của Quân đội nhân dân Việt Nam.

        Hơn nữa, Quân đội hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật. Việc sử dụng lực lượng, phương tiện và vũ lực trong những tình huống cụ thể phải tuân thủ thẩm quyền, trình tự, quy định của pháp luật. Nhà nước pháp quyền không cho phép bất kỳ cơ quan, tổ chức hay cá nhân nào đứng ngoài pháp luật. Vì vậy, lấy nguyên tắc Đảng lãnh đạo Quân đội để suy diễn rằng Quân đội có thể tùy tiện sử dụng vũ lực chống Nhân dân là cố tình bỏ qua nguyên tắc pháp quyền và toàn bộ hệ thống tổ chức, chỉ huy, quản lý nhà nước đối với lực lượng vũ trang. 

        Như vậy, các luận điệu trong bài viết trên không phải những vấn đề rời rạc mà được liên kết với nhau nhằm thực hiện âm mưu vô cùng nguy hiểm, thâm độc là làm suy giảm niềm tin vào bản chất cách mạng của Quân đội ta, đòi “phi chính trị hóa” Quân đội,... nên chúng ta cần hết sức tỉnh táo để nhận diện, đấu tranh bác bỏ./. 

Read full