Tre Việt - Thời gian gần đây, trên mạng xã hội, tài khoản “Nhật ký yêu nước” có bài viết “Kể tiếp chuyện Tết cơ quan thời bao cấp”, xuất hiện lối kể chuyện đan xen giữa hồi ức cá nhân và những nhận định so sánh các giai đoạn lịch sử, các thế hệ lãnh đạo. Bề ngoài, đó là những kỷ niệm dung dị về không khí Tết cơ quan thời bao cấp; nhưng, đằng sau lớp vỏ hoài niệm ấy là cách quy chiếu giản đơn, đặt các thời kỳ lịch sử lên cùng một “bàn cân” cảm tính, từ đó dẫn dắt người đọc đến những kết luận phiến diện, thiếu cơ sở khoa học.
Trên thực tiễn, việc sắp xếp, tổ chức lại các viện nghiên cứu và điều chỉnh mô hình quản lý khoa học là yêu cầu khách quan của quá trình chuyển đổi từ cơ chế bao cấp sang kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế. Cải cách luôn có độ trễ, có vướng mắc, có cả bài học cần rút kinh nghiệm, nhưng nếu nhìn tổng thể tiến trình phát triển, có thể khẳng định khoa học, công nghệ nước ta đang chuyển mình mạnh mẽ, chứ không hề “trì trệ” như những nhận định cảm tính. Năm 2025 là minh chứng rõ ràng. Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, doanh thu toàn ngành đạt hơn 5,4 triệu tỉ đồng, vượt kế hoạch đề ra; đóng góp trực tiếp vào GDP hơn 1,4 triệu tỉ đồng, tăng 35% so với năm 2024. Những con số đó cho thấy khoa học, công nghệ đã trở thành động lực tăng trưởng quan trọng của nền kinh tế. Không chỉ tăng về quy mô, vị thế quốc tế của Việt Nam cũng được nâng cao khi xếp thứ 44/139 nền kinh tế trong Chỉ số Đổi mới Sáng tạo Toàn cầu 2025, thuộc nhóm cải thiện nhanh nhất trong thập kỷ qua. Đây là kết quả của quá trình đổi mới thể chế, tăng cường liên kết viện - trường - doanh nghiệp và hội nhập sâu rộng.
Thực tế ấy bác bỏ cách nhìn quy kết giản đơn theo “tư duy nhiệm kỳ”. Thành tựu hôm nay là kết quả của sự kế thừa, điều chỉnh và phát triển qua nhiều giai đoạn. Và lịch sử cách mạng Việt Nam là một dòng chảy liên tục kế thừa, phát triển. Mỗi giai đoạn có sứ mệnh, nhiệm vụ và đóng góp riêng; mỗi thế hệ lãnh đạo hoạt động trong những điều kiện hoàn toàn khác nhau. Vì thế, không thể dùng tiêu chí của hôm nay để phủ định hôm qua; cũng không thể dùng ký ức của hôm qua để phủ định yêu cầu phát triển của hôm nay.
Nhận diện và bác bỏ lối so sánh phi lịch sử chính là bảo vệ cách nhìn khoa học về tiến trình cách mạng; bảo vệ niềm tin vào sự lãnh đạo thống nhất, xuyên suốt của Đảng; bảo vệ sự đoàn kết giữa các thế hệ. Trong bối cảnh không gian mạng trở thành mặt trận tư tưởng ngày càng phức tạp, mỗi cán bộ, đảng viên và người dân cần tỉnh táo, bản lĩnh, không để những so sánh cảm tính dẫn dắt nhận thức. So sánh lịch sử là cần thiết, nhưng phải dựa trên cơ sở khoa học và tinh thần xây dựng. Mọi biểu hiện lợi dụng so sánh để phủ nhận thành tựu, chia rẽ niềm tin, kích hoạt tâm lý hoài nghi đều cần được kiên quyết đấu tranh, phản bác./.
