Tre Việt - Trang facebook Việt Tân ngày 04/5 đăng bài: “Việt Nam sẽ thay đổi hay lại “đúng quy trình” sau khi bị Mỹ đưa vào danh sách đen”; trong đó, lu loa rằng: Việt Nam vừa bị liệt vào top 1 danh sách “Quốc gia nước ngoài ưu tiên” về quyền sở hữu trí tuệ, do Văn phòng đại diện Thương mại Hoa Kỳ (USTR) công bố mới đây trong báo cáo thường niên. Đây là hành động thiếu khách quan, chưa phản ánh đầy đủ những nỗ lực, thành tựu cũng như đặc thù phát triển của Việt Nam trong lĩnh vực này, cần phải lên án, bác bỏ.
Bên cạnh đó, Việt Nam luôn là thành viên tích cực, có trách nhiệm của nhiều điều ước quốc tế quan trọng như Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới, Hiệp định TRIPS trong khuôn khổ Tổ chức Thương mại Thế giới. Việc tham gia, thực thi các cam kết quốc tế này đòi hỏi Việt Nam phải xây dựng, vận hành hệ thống bảo hộ sở hữu trí tuệ tương đối hoàn chỉnh, minh bạch và hiệu quả. Trên thực tế, Việt Nam đã và đang thực hiện nghiêm nghĩa vụ của mình; đồng thời, luôn sẵn sàng đối thoại, hợp tác với Hoa Kỳ và các đối tác quốc tế để tiếp tục hoàn thiện hệ thống sở hữu trí tuệ, nên được cộng đồng quốc tế ghi nhận, đánh giá cao.
Trong khi đó, cách tiếp cận của USTR là hoàn toàn thiếu cơ sở, chưa tính đến trình độ phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn hiện nay ở Việt Nam. Là nước đang phát triển, Việt Nam phải đối mặt với nhiều thách thức trong việc cân bằng giữa bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ và bảo đảm tiếp cận tri thức, công nghệ cho người dân và doanh nghiệp. Việc áp dụng các tiêu chuẩn quá cao, vượt xa mức yêu cầu của các điều ước quốc tế, có thể gây ra những hệ lụy tiêu cực đối với sự phát triển kinh tế và an sinh xã hội. Do đó, việc đánh giá Việt Nam theo cùng một “thước đo” với các quốc gia phát triển là thiếu công bằng và không phù hợp với các nguyên tắc trong quan hệ quốc tế.
Hơn nữa, nhận định của USTR chưa phản ánh đầy đủ những tiến bộ thực chất trong công tác thực thi pháp luật về sở hữu trí tuệ tại Việt Nam. Thời gian qua, các cơ quan chức năng của Việt Nam đã tăng cường thanh tra, kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm trên nhiều lĩnh vực, như: hàng giả, vi phạm bản quyền số, xâm phạm nhãn hiệu, v.v. Một số vụ việc đã được phát hiện và xử lý, thể hiện quyết tâm chính trị rõ ràng của Việt Nam trong việc bảo vệ quyền lợi chính đáng của các chủ thể, trong đó có cả các doanh nghiệp nước ngoài.
Thực tế cho thấy, môi trường đầu tư, kinh doanh tại Việt Nam đã ngày càng được cải thiện, trong đó có yếu tố bảo hộ sở hữu trí tuệ. Nhiều tập đoàn công nghệ lớn trên thế giới vẫn tiếp tục mở rộng đầu tư, nghiên cứu và phát triển tại Việt Nam. Điều này cho thấy niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp quốc tế đối với hệ thống pháp luật và thực thi sở hữu trí tuệ của Việt Nam.
Như vậy, việc Văn phòng đại diện Thương mại Hoa Kỳ xếp Việt Nam vào danh sách “Quốc gia nước ngoài ưu tiên” về quyền sở hữu trí tuệ là chưa thỏa đáng, thiếu cơ sở thực tiễn, chưa phản ánh đúng những nỗ lực của Việt Nam và vô hình chung cản trở mối quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Hoa Kỳ đang phát triển tốt đẹp./.
