Tre Việt - Ngày 4/3/2026, Ủy ban Tự do tôn giáo quốc tế Hoa Kỳ (USCIRF) tiếp tục
công bố “Báo cáo thường niên về tình hình tự do tôn giáo quốc tế năm 2025” với
những đánh giá tiêu cực về tình hình tự do tôn giáo tại Việt Nam. Việc USCIRF tiếp
tục đưa Việt Nam vào danh sách các quốc gia bị cho là “vi phạm tự do tôn giáo”
không phải là điều bất ngờ, nhưng lại thêm một lần cho thấy rõ một thực tế: những
bản báo cáo này ngày càng bộc lộ sự phiến diện, áp đặt và xa rời thực tiễn. Đằng
sau những dòng chữ tưởng như “khách quan” ấy không phải là sự thật, mà là cách
nhìn bị dẫn dắt bởi định kiến và động cơ chính trị.
 |
| Hàng nghìn người tập trung tại Nhà thờ Lớn Hà Nội trong đêm Giáng sinh năm 2025 |
Nhưng thực tiễn thì không thể bị phủ nhận bằng những dòng báo cáo. Việt Nam hôm nay là một bức tranh sinh động về đời sống tôn giáo: hàng triệu tín đồ thuộc nhiều tôn giáo khác nhau đang sinh hoạt bình thường; các cơ sở tôn giáo được xây dựng, trùng tu; các lễ hội tôn giáo diễn ra công khai, thu hút đông đảo người dân. Quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo không chỉ được ghi nhận trong Hiến pháp năm 2013, mà còn được bảo đảm bằng hệ thống pháp luật ngày càng hoàn thiện và bằng chính đời sống thực tiễn phong phú, ổn định.
Thế nhưng, trong con mắt của một số tổ chức như USCIRF, những điều hiển nhiên đó dường như không tồn tại. Thay vào đó, họ cố tình đánh đồng giữa quản lý nhà nước với “hạn chế tự do”, giữa xử lý vi phạm pháp luật với “đàn áp tôn giáo”, v.v. Đây là sự ngụy biện nguy hiểm. Bởi ở bất kỳ quốc gia nào, quyền tự do - bao gồm cả tự do tôn giáo đều phải được thực hiện trong khuôn khổ pháp luật. Không có thứ tự do vô giới hạn, càng không thể cho phép lợi dụng tôn giáo để xâm phạm lợi ích của cộng đồng, phá hoại khối đại đoàn kết dân tộc.
Sự thật cần được gọi đúng tên: những trường hợp bị xử lý không phải vì “niềm tin tôn giáo”, mà vì hành vi vi phạm pháp luật, lợi dụng tôn giáo để chống phá. Việc cố tình đánh tráo bản chất đó không chỉ là sai lệch về nhận thức, mà còn là sự xuyên tạc có chủ đích.
Điều đáng nói hơn, việc lặp đi lặp lại các đánh giá tiêu cực bất chấp thực tiễn cho thấy phía sau những bản báo cáo này không đơn thuần là “quan ngại”, mà là một logic chính trị quen thuộc: gây sức ép, can thiệp vào công việc nội bộ, áp đặt mô hình và tiêu chuẩn riêng lên các quốc gia có hệ thống chính trị khác biệt. Khi “tự do tôn giáo” bị sử dụng như một công cụ, thì bản thân khái niệm đó đã bị biến dạng.
Việt Nam không né tránh đối thoại, nhưng kiên quyết bác bỏ mọi đánh giá thiếu khách quan, không phản ánh đúng thực tế. Thực tiễn đời sống tôn giáo ở Việt Nam: ổn định, hài hòa, phát triển chính là câu trả lời rõ ràng và thuyết phục nhất. Không một bản báo cáo nào có thể phủ nhận được những gì đang diễn ra hằng ngày trong đời sống của hàng triệu người dân.
Vì vậy, điều cần thiết không chỉ là phản bác, mà còn là làm rõ bản chất vấn đề: tự do tôn giáo ở Việt Nam là hiện thực sống động, không phải là khái niệm bị áp đặt từ bên ngoài; còn những bản báo cáo như của USCIRF, nếu tiếp tục dựa trên định kiến và thông tin sai lệch, sẽ chỉ làm suy giảm chính uy tín của nó./.
