Tre Việt - Sau khi có quyết định khởi tố vụ án Bắt, giữ hoặc giam người trái luật và Hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản liên quan đến người dân ở xã Đồng Tâm, huyện Mỹ Đức, Hà Nội (gọi tắt là dân Đồng Tâm). Các thế lực thù địch và cư dân mạng đưa tin, quy chụp, phản bác hành động của chính quyền thành phố Hà Nội, đặc biệt cho rằng, ông Nguyễn Đức Chung đã lật lọng, nuốt lời, lừa dối dân, gây hoang mang trong dư luận, đặc biệt là đối với dân Đồng Tâm. Đối với sự việc này thì người dân cần có thái độ như thế nào?
Trước hết, trong xã hội, pháp luật có vai trò là công cụ bảo đảm cho sự tồn tại, vận hành bình thường của xã hội nói chung và của nền đạo đức nói riêng. Nó tạo môi trường thuận lợi cho sự phát triển của ý thức đạo đức, làm lành mạnh hóa đời sống xã hội và góp phần bồi đắp nên những giá trị mới. Ở Việt Nam luật và văn bản dưới luật luôn đề cao tính nhân văn bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp của Nhà nước mà nhân dân là chủ và do nhân dân làm chủ. Đó là hệ thống pháp luật phục vụ cho việc thực thi các lợi ích cơ bản của con người, đặc biệt là lợi ích của người lao động. Do vậy, người dân cần xem luật là công cụ tốt nhất để bảo vệ các quyền lợi chính đáng của mình; ủng hộ, tôn trọng luật nhưng không sợ luật, tin tưởng luật và các cơ quan thi hành luật, sử dụng luật một cách phổ biến, thân thiện.
Trong vụ việc này, theo quy định tại Điều 25 Bộ luật hình sự thì người phạm tội được miễn trách nhiệm hình sự, nếu: khi tiến hành điều tra, truy tố hoặc xét xử, do chuyển biến của tình hình mà hành vi phạm tội hoặc người phạm tội không còn nguy hiểm cho xã hội nữa. Như vậy, dân Đông Tâm muốn được miễn trách nhiệm hình sự (nếu không có tội) thì phải trải qua quá trình điều tra, làm rõ; nên việc khởi tố điều tra là đúng quy định và là hành động giúp đỡ, đồng hành cùng nhân dân.
Bên cạnh đó, cũng theo Điều 25 Bộ luật hình sự và Điều 169 Bộ luật tố tụng hình sự thì người phạm tội được miễn trách nhiệm hình sự, khi: Người đã yêu cầu khởi tố rút yêu cầu trong những vụ án được khởi tố theo yêu cầu của người bị hại; không có sự việc phạm tội; hành vi không cấu thành tội phạm; người thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội chưa đến tuổi chịu trách nhiệm hình sự; người mà hành vi phạm tội của họ đã có bản án hoặc quyết định đình chỉ vụ án có hiệu lực pháp luật; đã hết thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự; tội phạm đã được đại xá; người thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội đã chết. Việc miễn trách nhiệm hình sự có thể do cơ quan điều tra, viện kiểm sát hoặc tòa án áp dụng. Điều này cho thấy, ông Chung không có thẩm quyền miễn trách nhiệm hình sự cho dân Đồng Tâm, việc bắt ép người khác làm một việc không đúng thẩm quyền là biểu hiện không tôn trọng luật. Lấy việc giữ con tin để mặc cả cho việc không truy cứu trách nhiệm hình sự là hành động phạm tội mới để chốn tội cũ. Việc làm này chỉ làm tăng thêm tội, dân Đồng Tâm muốn bảo vệ quyền lợi của mình thì chỉ có con đường duy nhất là hợp tác điều tra và tranh biện trước tòa.
Hơn nữa, chỉ có điều tra, xét xử thì sự việc mới đi đến cùng, quyền lợi của các bên (người dân và tổ chức) được bảo đảm, oan ức được tháo gỡ, người có tội bị trừng trị và xa hơn nữa là chấm dứt những vụ việc tương tự trong cả nước.
