Tre Việt - Nhân dịp kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam, phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh yêu cầu: Báo chí phải bám sát thực tiễn, tôn trọng sự thật, lấy lợi ích của Nhân dân làm điểm xuất phát. Đây là sự khẳng định nhất quán quan điểm của Đảng về vai trò, trách nhiệm xã hội và sứ mệnh chính trị của nền báo chí cách mạng Việt Nam.
Tuy nhiên, ngay sau phát biểu này, ngày 20/6 trên trang facebook Việt Tân, đã
đưa ra quan điểm thiếu thiện chí, cố tình xuyên tạc rằng việc yêu cầu báo chí “tôn trọng sự thật” đồng
nghĩa với việc báo chí Việt Nam lâu nay không được phản ánh sự thật; từ đó quy
kết rằng muốn báo chí trung thực thì phải xóa bỏ vai trò lãnh đạo của Đảng, xóa
bỏ cơ quan định hướng tư tưởng và cơ chế quản lý báo chí hiện hành. Đây là lập
luận phiến diện, thiếu cơ sở lý luận và thực tiễn, mang động cơ chính trị nhằm
phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng đối với báo chí cách mạng.
Trước hết, cần khẳng định rằng “tôn
trọng sự thật” là nguyên tắc nghề nghiệp phổ quát của báo chí trên toàn thế
giới, không phải là sự thừa nhận tồn tại một nền báo chí “không trung thực” như
các thế lực chống phá cố tình suy diễn. Trong bất kỳ quốc gia nào, báo chí cũng
luôn được yêu cầu nâng cao chất lượng thông tin, bảo đảm tính khách quan, chính
xác và trách nhiệm xã hội. Việc người đứng đầu Đảng, Nhà nước nhấn mạnh yêu cầu
này thể hiện quyết tâm xây dựng nền báo chí chuyên nghiệp, nhân văn, hiện đại,
phục vụ lợi ích quốc gia - dân tộc và quyền lợi chính đáng của Nhân dân.
Lập luận cho rằng báo chí Việt Nam không
được phản ánh sự thật vì chịu sự lãnh đạo của Đảng là sự đánh tráo khái niệm
giữa “định hướng chính trị” với “kiểm duyệt sự thật”. Trên thực tế, mọi quốc
gia đều có những cơ chế quản lý truyền thông phù hợp với thể chế chính trị,
điều kiện lịch sử, văn hóa và yêu cầu bảo vệ lợi ích quốc gia của mình. Ngay
tại các nước tự nhận có nền báo chí “hoàn toàn tự do”, hệ thống pháp luật vẫn
đặt ra nhiều giới hạn liên quan đến an ninh quốc gia, bí mật nhà nước, chống
kích động bạo lực, chống khủng bố, chống thù hận sắc tộc, bảo vệ trẻ em và
quyền riêng tư cá nhân.
Ở Việt Nam, Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo báo chí
không nhằm hạn chế quyền tiếp cận thông tin của Nhân dân mà nhằm bảo đảm báo chí hoạt động đúng tôn chỉ,
mục đích, góp phần giữ vững ổn định chính trị - xã hội, củng cố khối đại đoàn
kết toàn dân tộc, bảo vệ lợi ích quốc gia và định hướng dư luận xã hội trước
những vấn đề phức tạp. Điều này được thể chế hóa bằng Hiến pháp năm 2013, Luật
Báo chí 2025 (có hiệu lực từ
ngày 01/7/2026) và nhiều văn bản quy phạm pháp luật khác.
Thực tiễn cho thấy, báo chí Việt Nam đã
và đang phản ánh sinh động mọi mặt của đời sống xã hội. Hàng loạt vụ việc tiêu
cực, tham nhũng, lãng phí, vi phạm pháp luật của tổ chức, cá nhân đã được báo
chí phát hiện, đấu tranh và góp phần thúc đẩy các cơ quan chức năng xử lý
nghiêm minh. Nhiều vụ án kinh tế, tham nhũng lớn được dư luận biết đến có sự
tham gia tích cực của báo chí trong việc phát hiện, phản ánh và giám sát xã
hội.
Bên cạnh đó, cần nhận thức rằng quyền tự
do báo chí không đồng nghĩa với tự do vô hạn. Báo chí chân chính phải gắn liền
với trách nhiệm xã hội, đạo đức nghề nghiệp và tuân thủ pháp luật. Trong bối
cảnh bùng nổ thông tin hiện nay, các thế lực thù địch thường lợi dụng chiêu bài
“tự do báo chí”, “tự do ngôn luận” để phát tán thông tin sai sự thật, bóp méo
bản chất vấn đề, gây hoang mang dư luận, chia rẽ khối đại đoàn kết dân tộc và
chống phá chế độ. Vì vậy, việc duy trì cơ chế quản lý, định hướng và bảo đảm
môi trường thông tin lành mạnh không chỉ là yêu cầu khách quan mà còn là trách
nhiệm của mỗi quốc gia có chủ quyền.
Đặc biệt, luận điệu đòi “dẹp bỏ Ban
Tuyên giáo” và xóa bỏ vai trò định hướng tư tưởng đối với báo chí thực chất là
nhằm từng bước phi chính trị hóa báo chí cách mạng, tách báo chí khỏi sự lãnh
đạo của Đảng. Đây là một trong những thủ đoạn quen thuộc mà các thế lực cơ hội
chính trị và phản động thường sử dụng để thúc đẩy cái gọi là “đa nguyên truyền
thông”, tiến tới “đa nguyên chính trị”, “đa đảng đối lập”. Lịch sử thế giới cho
thấy ở nhiều quốc gia, khi truyền thông bị các nhóm lợi ích thao túng, thông
tin không còn phục vụ lợi ích cộng đồng mà trở thành công cụ phục vụ lợi ích
kinh tế hoặc mục tiêu chính trị của một số thế lực nhất định.
Đối với Việt Nam, báo chí cách mạng được
Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập và rèn luyện luôn mang bản chất cách mạng, tính
nhân dân sâu sắc và tính chiến đấu mạnh mẽ. Trong suốt hơn một thế kỷ qua, báo
chí cách mạng Việt Nam đã đồng hành cùng dân tộc trong đấu tranh giải phóng đất
nước, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Những thành tựu đó khẳng định vai trò sự lãnh
đạo đúng đắn của Đảng đối với báo chí, chứ không phải là trở ngại đối với việc
phản ánh sự thật như một số người cố tình xuyên tạc.
Yêu cầu bám sát thực tiễn, tôn trọng sự
thật, lấy lợi ích của Nhân dân làm điểm xuất phát là lời nhắc nhở về trách
nhiệm nghề nghiệp cao cả của người làm báo trong giai đoạn mới. Điều đó hoàn
toàn không mâu thuẫn với vai trò lãnh đạo của Đảng, càng không thể bị lợi dụng
để cổ súy cho những luận điệu phủ nhận nền tảng chính trị, pháp lý của nền báo
chí cách mạng Việt Nam.
Bảo vệ sự thật
không đồng nghĩa với từ bỏ định hướng; tôn trọng sự thật càng không đồng nghĩa
với phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng. Ngược lại, dưới sự lãnh đạo của Đảng,
báo chí Việt Nam tiếp tục phát huy truyền thống vẻ vang, phản ánh trung thực
đời sống xã hội, đấu tranh chống cái xấu, bảo vệ lợi ích của quốc gia, dân tộc
và phục vụ ngày càng tốt hơn quyền lợi chính đáng của Nhân
dân. Vì vậy, với âm mưu của các thế lực thù địch, phản động lợi dụng vấn đề báo chí để phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng là hoàn toàn sai trái, cần đấu
tranh bác bỏ./.
