Trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực tiếp tục diễn biến phức tạp, nhiệm vụ xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam vững mạnh và chủ động bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Tuy nhiên, trên một số trang mạng xã hội vẫn xuất hiện những luận điệu cho rằng các hội nghị quốc phòng chỉ là “màn kịch”, ngân sách quốc phòng bị lãng phí, thậm chí đòi “giải tán quân đội”. Những âm mưu và thủ đoạn xuyên tạc ấy nếu không được nhận diện đầy đủ có thể làm suy giảm niềm tin của một bộ phận Nhân dân vào đường lối quốc phòng và ảnh hưởng đến sức mạnh bảo vệ Tổ quốc.
Trước hết, cần khẳng định rằng chiến lược
“bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa” bằng biện pháp hòa bình, ngoại giao không phải
là sự thỏa hiệp hay yếu hèn. Với
một dân tộc từng trải qua nhiều cuộc kháng chiến bảo vệ độc lập, Việt Nam hiểu
sâu sắc rằng xung đột vũ trang chưa bao giờ là lựa chọn tối ưu cho sự phát triển
lâu dài của đất nước. Sức mạnh quốc phòng hiện đại không chỉ nằm ở vũ khí,
trang bị hay quân số, mà còn nằm ở khả năng dự báo chiến lược, ngăn ngừa nguy
cơ từ sớm, xử lý mâu thuẫn từ xa, không để đất nước rơi vào thế bị động, bất ngờ.
Sách trắng Quốc phòng Việt Nam 2019 khẳng định nền quốc phòng Việt Nam mang
tính chất hòa bình, tự vệ; Việt Nam kiên quyết, kiên trì giải quyết tranh chấp,
bất đồng bằng biện pháp hòa bình trên cơ sở luật pháp quốc tế. Đó là đường lối
nhất quán, thể hiện bản lĩnh của một quốc gia có chủ quyền: không khiêu khích,
không chạy đua vũ trang, nhưng cũng không buông lỏng khả năng tự vệ.
Từ góc độ đó, “ngoại giao cây tre” với
tinh thần kiên định về nguyên tắc, linh hoạt về sách lược chính là biểu hiện
sinh động của nghệ thuật giữ nước trong thời bình. Một quốc gia biết tận dụng đối
thoại, xây dựng lòng tin chiến lược, mở rộng quan hệ hợp tác và xử lý hài hòa các
mối quan hệ quốc tế không phải là quốc gia yếu thế, mà là quốc gia biết bảo vệ
lợi ích của mình bằng phương thức ít tổn thất nhất. Trong hơn ba thập kỷ đổi mới,
môi trường hòa bình, ổn định là điều kiện quan trọng để Việt Nam phát triển
kinh tế, mở rộng hội nhập, nâng cao vị thế quốc tế. Chính vì vậy, những quan điểm
cố tình đánh đồng chủ trương hòa bình với sự nhu nhược thực chất là cách nhìn
phiến diện, bỏ qua bản chất phòng ngừa chiến tranh của chính sách quốc phòng hiện
đại.
Mặt khác, việc Quân đội Nhân dân Việt
Nam tham gia giữ gìn ổn định đất nước hoàn toàn không phải để “duy trì quyền lực”
cho bất kỳ cá nhân nào, mà xuất phát từ lợi ích tối cao của Nhân dân và quốc
gia. Quân đội là lực lượng nòng cốt trong bảo vệ độc lập, chủ quyền, thống nhất,
toàn vẹn lãnh thổ; đồng thời góp phần bảo vệ Đảng, Nhà nước, Nhân dân và lợi
ích quốc gia - dân tộc. Một đất nước muốn phát triển kinh tế, giáo dục, y tế,
khoa học công nghệ hay nâng cao đời sống Nhân dân thì trước hết phải có hòa
bình, an ninh và trật tự. Không thể có môi trường đầu tư ổn định nếu biên giới
bất ổn; không thể có đời sống xã hội bình yên nếu vùng biển, vùng trời bị đe dọa;
cũng không thể nói đến phát triển bền vững nếu nền quốc phòng bị xem nhẹ.
Trong thời bình, vai trò của Quân đội
không chỉ thể hiện ở trạng thái sẵn sàng chiến đấu, quản lý biên giới, bảo vệ
vùng biển, vùng trời, mà còn ở những nhiệm vụ gần gũi với đời sống Nhân dân như
cứu hộ, cứu nạn, phòng chống thiên tai, khắc phục hậu quả bão lũ, hỗ trợ người
dân trong dịch bệnh và làm điểm tựa cho ngư dân yên tâm bám biển, v.v. Hình ảnh
người lính dầm mình trong lũ dữ, có mặt ở vùng sạt lở, tâm bão, tuyến đầu chống
dịch hay trên các vùng biển xa không phải là khẩu hiệu, mà là minh chứng cụ thể
cho mối quan hệ máu thịt giữa quân đội và Nhân dân. Vì vậy, mọi mưu đồ tách rời
quân đội khỏi nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc hoặc gắn mác “công cụ quyền lực” cho các
hoạt động giữ gìn an ninh quốc gia, thực chất là luận điệu kích động nhằm chia
rẽ quân với dân, làm suy yếu nền quốc phòng toàn dân.
Không chỉ thực hiện tốt nhiệm vụ trong
nước, Việt Nam còn tích cực tham gia các cơ chế hợp tác quốc phòng và hoạt động
gìn giữ hòa bình quốc tế. Việc Việt Nam trúng cử Ủy viên không thường trực Hội
đồng Bảo an Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2020 - 2021 với 192/193 phiếu tán thành cho
thấy uy tín và sự tín nhiệm cao của cộng đồng quốc tế đối với Việt Nam. Trong
lĩnh vực gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc, Việt Nam bắt đầu tham gia từ năm 2014
và đã triển khai gần 1.400 lượt cán bộ, sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp tới
các phái bộ, đồng thời đăng ký thêm nhiều loại hình đơn vị mới trên hệ thống
đánh giá năng lực sẵn sàng triển khai của Liên hợp quốc. Các đội hình như Bệnh
viện dã chiến cấp 2, Đội Công binh cùng các sĩ quan làm nhiệm vụ tại Nam Sudan,
Cộng hòa Trung Phi, khu vực Abyei và trụ sở Liên hợp quốc là minh chứng rõ ràng
cho trách nhiệm quốc tế của Quân đội Nhân dân Việt Nam. Một quân đội bị xuyên tạc
là “không cần thiết” không thể đồng thời là lực lượng đang góp phần gìn giữ hòa
bình ở những khu vực khó khăn, phức tạp trên thế giới.
Tương tự, luận điệu cho rằng ngân sách
quốc phòng là lãng phí cũng cần được nhìn nhận một cách tỉnh táo. Quốc phòng và
an ninh là lĩnh vực trọng yếu của mọi quốc gia, không phân biệt thể chế chính
trị hay trình độ phát triển. Trong điều kiện Việt Nam là quốc gia đang phát triển,
có nền kinh tế mở, đường bờ biển dài, vị trí địa chiến lược quan trọng và chịu
tác động trực tiếp từ các biến động khu vực, việc đầu tư nguồn lực phù hợp cho
quốc phòng là yêu cầu tất yếu. Đầu tư quốc phòng không chỉ để mua sắm trang bị,
mà còn để huấn luyện con người, hiện đại hóa lực lượng, nâng cao năng lực cảnh
báo, bảo vệ chủ quyền, ứng phó thiên tai, cứu hộ cứu nạn, bảo vệ không gian mạng
và tham gia các nhiệm vụ quốc tế. Nói cách khác, chi cho quốc phòng là tất yếu
và là một trong những điều kiện bảo đảm cho phát triển được ổn định và bền vững.
Đánh giá vai trò của Quân đội nhân dân
Việt Nam và chính sách quốc phòng cần dựa trên chức năng, nhiệm vụ và những kết
quả hoạt động thực tế, thay vì các nhận định cảm tính hoặc quy kết thiếu căn cứ.
Trong bối cảnh thế giới còn nhiều bất ổn, xây
dựng nền quốc phòng vững mạnh là điều kiện để giữ vững hòa bình và bảo vệ lợi
ích quốc gia - dân tộc. Vì vậy, nhận diện và phản bác những luận điệu xuyên tạc
về quân đội và chính sách quốc phòng không chỉ góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng
của Đảng, mà còn củng cố niềm tin của Nhân dân đối với sự nghiệp xây dựng và bảo
vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa./.
