Jul 16, 2026

Cảnh giác trước luận điệu xuyên tạc giá trị của Tuyên ngôn độc lập năm 1945

         Tre Việt - Ngày 14/7, trang facebook Việt Nam Thời Báo đăng bài:  “Tuyên ngôn độc lập hay là cái bánh vẽ mị dân tinh vi?” của tác giả Nhật Ngôn. Trong bài viết, Nhật Ngôn sử dụng ngôn từ hết sức phản động, nhằm xuyên tạc nội dung và hạ thấp giá trị lịch sử của Tuyên ngôn độc lập năm 1945, khi kết luận rằng: “Tuyên ngôn Độc lập 2/9/1945 là bản copy phong cách tuyên ngôn 4/7/1776 nhằm mục đích mị dân và hiệu triệu quần chúng… biến hàng triệu người dân thành công cụ đẩy lùi các thế lực ngoại bang, trong khi các quyền lợi dân chủ thực chất của người dân thì không có bất cứ sự bảo đảm nào. Từ đó về sau, mọi cam kết, khẩu hiệu hứa hẹn các mục tiêu theo kế hoạch 5 năm đều chỉ là cái bánh vẽ mị dân được vẽ ra liên tục”.

Cần khẳng định ngay rằng, Tuyên ngôn Độc lập được Bác Hồ tuyên đọc tại Quảng trường Ba Đình ngày 02/9/1945 là Tuyên ngôn lập quốc của dân tộc Việt Nam thời đại Hồ Chí Minh, thể hiện sâu sắc ý chí, khát vọng của Nhân dân ta về độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội.

Việc lãnh tụ Hồ Chí Minh dẫn lời Tuyên ngôn của nước Mỹ và nước Pháp thể hiện bản lĩnh văn hóa tuyệt vời của vị lãnh tụ cách mạng. Từ việc dẫn Tuyên ngôn của Mỹ, Hồ Chí Minh muốn cho nhân dân thế giới thấy rằng, Nhân dân Việt Nam đấu tranh chống xâm lược để giành độc lập, tự do cho dân tộc mình là quyền chính đáng, thiêng liêng, không ai có thể xâm phạm. Việc dẫn Tuyên ngôn của nước Pháp, Hồ Chí Minh cũng muốn để nhân dân thế giới hiểu rõ rằng, nước Pháp đã từng giương cao ngọn cờ đấu tranh chống chế độ phong kiến để thực hiện dân chủ và tiến bộ. Cả hai bản Tuyên ngôn này, đều ghi dấu ấn tích cực và tiến bộ trong sự phát triển tư tưởng chính trị, nhân văn của nhân loại. Điều đáng tiếc là, sau khi giai cấp tư sản ở Mỹ và Pháp giành được quyền thống trị, họ đã đi ngược lại những giá trị văn hóa, nhân văn đó khi tiến hành chiến tranh xâm lược Việt Nam và nhiều dân tộc khác. Vì thế, mở đầu bản Tuyên ngôn độc lập, Hồ Chí Minh đã trích dẫn lời bất hủ trong bản Tuyên ngôn Độc lập năm 1776 của nước Mỹ, rằng: “Tất cả mọi người sinh ra đều bình đẳng, tạo hóa cho họ những quyền không ai có thể xâm phạm được, trong những quyền ấy, có quyền được sống, quyền tự do và quyền mưu cầu hạnh phúc”. Đồng thời, Người nhắc lại lời Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền của cách mạng Pháp năm 1791: “Người ta sinh ra tự do và bình đẳng về quyền lợi và phải luôn được tự do và bình đẳng về quyền lợi”. Không chỉ có thế, trong Tuyên ngôn độc lập, Hồ Chí Minh đã mở rộng và phát triển quyền của con người thành quyền tự do, độc lập của dân tộc. Vì lẽ đó, không thể xuyên tạc: “Tuyên ngôn Độc lập là bản copy phong cách tuyên ngôn 4/7/1776 nhằm mục đích mị dân và hiệu triệu quần chúng”!.

80 năm qua, kể từ khi bản Tuyên ngôn độc lập của Chủ tịch Hồ Chí Minh ra đời, dân tộc ta đã trải qua nhiều thời kỳ lịch sử gắn với những biến động của tình hình chính trị khu vực và thế giới. Những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử trong xây dựng chủ nghĩa xã hội mà Tuyên ngôn độc lập đã chỉ lối, nhất là trong gần 40 năm tiến hành công cuộc đổi mới đã khẳng định sự phát triển mạnh mẽ, tính hiện thực và bản chất tốt đẹp của chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam. Độc lập, chủ quyền và môi trường hòa bình được giữ vững, chính trị - xã hội ổn định, kinh tế ngày càng phát triển, quốc phòng, an ninh được bảo đảm vững chắc, quan hệ đối ngoại, hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, đời sống Nhân dân không ngừng được nâng cao.

Từ một nước nghèo, lạc hậu, Việt Nam đã thoát khỏi nhóm các nước có thu nhập thấp từ năm 2008. Từ một nước thiếu lương thực, đến nay Việt Nam đã không những bảo đảm được an ninh lương thực. Tăng trưởng kinh tế năm 2025 đạt 8,02%, tạo nền tảng vững chắc cho mục tiêu tăng trưởng từ 10% trở lên từ năm 2026 và các năm tiếp theo. Quy mô GDP năm 2025 đạt trên 514 tỉ USD, gấp 1,48 lần so với năm 2020, GDP bình quân đầu người đạt 5.026 USD (mục tiêu Đại hội XIII đề ra là 4.700 USD - 5.000 USD), gia nhập nhóm nước có thu nhập trung bình cao. Chỉ số phát triển con người HDI liên tục được cải thiện qua các năm (năm 2025, tăng 14 bậc, đạt 0,766 điểm, thuộc nhóm nước phát triển con người cao). Chỉ số hạnh phúc năm 2025 xếp thứ 46/143 quốc gia, tăng 33 bậc so với năm 2021.

Đặc biệt, Đảng, Nhà nước huy động nguồn lực, tập trung thực hiện hiệu quả các chính sách bảo đảm an sinh, phúc lợi xã hội, giảm nghèo bền vững, không ngừng nâng cao đời sống tinh thần, vật chất của nhân dân. Việt Nam được đánh giá là hình mẫu thành công trong thực hiện các mục tiêu phát triển thiên niên kỷ (MDGs), hoàn thành mục tiêu xóa đói, giảm nghèo trước thời hạn 10 năm, v.v. Thành tựu đó có được từ những định hướng đúng đắn mà Tuyên ngôn độc lập đã vạch lối, để “Đất nước ta chưa bao giờ có được cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế như ngày nay”. Thành tựu đó là sự thật, được các tầng lớp Nhân dân ghi nhận và cộng đồng quốc tế đánh giá cao, chứ không như luận điệu: “mọi cam kết, khẩu hiệu hứa hẹn các mục tiêu theo kế hoạch 5 năm đều chỉ là cái bánh vẽ mị dân được vẽ ra liên tục” mà Việt Nam Thời Báo rêu rao!.

Tuyên ngôn độc lập ra đời đã hơn 80 năm, song tinh thần, giá trị của nó vẫn đang tỏa sáng và tiếp tục sẽ là kim chỉ nam cho cách mạng Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới. Mọi mưu đồ xuyên tạc, hạ thấp giá trị của bản Tuyên ngôn độc lập sẽ thất bại trước lý tưởng cao đẹp của bản Tuyên ngôn đó./.

Khi sự “cợt nhả” trở thành công cụ xuyên tạc lịch sử

         Tre Việt - Không phải mọi tiếng cười đều vô hại. Có những tiếng cười giúp con người gần nhau hơn, xua tan áp lực và làm cho cuộc sống trở nên nhẹ nhàng hơn. Nhưng cũng có những tiếng cười được tạo ra bằng sự giễu nhại lịch sử, xúc phạm những điều thiêng liêng và hạ thấp những giá trị đã được cả dân tộc gìn giữ bằng biết bao máu xương. Khi đó, tiếng cười không còn là biểu hiện của sự hài hước, mà trở thành dấu hiệu của sự lệch chuẩn trong nhận thức và văn hóa ứng xử, thậm chí bị các thế lực thù địch sử dụng làm công cụ để xuyên tạc lịch sử và thành quả cách mạng.

Bị can Nguyễn Thành Nam tại cơ quan điều tra.
(Ảnh: Công an Hà Nội)

Việc Cơ quan An ninh điều tra khởi tố, bắt tạm giam Nguyễn Thành Nam để điều tra về hành vi tuyên truyền chống Nhà nước liên quan đến cuốn sách “Chuyện với Thanh - Lời kể mới về ánh sáng” phần nào đã đáp ứng sự mong đợi của dư luận về việc xử lý nghiêm những hành vi vi phạm pháp luật. Nhưng vượt lên trên câu chuyện trách nhiệm của một cá nhân, vụ việc còn gióng lên hồi chuông cảnh báo về một hiện tượng đã âm ỉ trong xã hội từ nhiều năm qua: khi sự cợt nhả, giễu nhại, phá bỏ chuẩn mực được một số người ngộ nhận là biểu hiện của cá tính, trí tuệ hay sáng tạo.

Thực tế cho thấy, đây không phải là hiện tượng mới. Gần hai thập niên trước, dư luận từng nhiều lần bày tỏ sự bức xúc khi một số ấn phẩm nội bộ của FPT, như: “Sách đỏ FPT”, “FPT ca”, “FPT - Sử ký 20 năm” được báo chí phản ánh có nội dung chế lời nhiều ca khúc cách mạng, nổi bật nhất là: bài “FPT ca”, chế từ ca khúc cách mạng “Đoàn Vệ quốc quân” của nhạc sĩ Phan Huỳnh Điểu; bài viết “Tuyên ngôn của những con dân FHO” của tác giả Vũ BM - Thịnh HD trong “FPT - Sử ký 20 năm” đã nhại Tuyên ngôn độc lập; xuyên tạc ca khúc “Hà Nội, niềm tin và hi vọng” của Nhạc sĩ Phan Nhân và một số tác phẩm, văn kiện có ý nghĩa đặc biệt đối với lịch sử dân tộc. Khi đó, báo chí đã đặt câu hỏi về ranh giới giữa sáng tạo và sự phản cảm, giữa văn hóa doanh nghiệp và trách nhiệm đối với những giá trị chung của xã hội. Cố nhạc sĩ Phan Huỳnh Điểu từng đau xót đặt ra câu hỏi: “Liệu những thanh niên ấy có còn xứng đáng là thanh niên Việt Nam nữa không?”

Điều chúng ta lo ngại không phải ở một vài câu nói đùa, mà là những giá trị lịch sử, xã hội, biểu tượng của dân tộc bị kéo xuống thành “chất liệu” để mua vui, tiêu khiển. Đây là điều hết sức nguy hiểm, bởi vì đằng sau mỗi ca khúc cách mạng, mỗi văn kiện lịch sử, mỗi biểu tượng của đất nước là biết bao hy sinh, mất mát và khát vọng độc lập, tự do của nhiều thế hệ người Việt Nam. Đặc biệt, khi sự “giễu nhại”, “cợt nhả”, “xuyên tạc” này được in thành sách, lưu truyền trong Nhân dân, được nhiều người hưởng ứng và gọi đó là “văn hóa mới”, thì sự lệch chuẩn rất dễ được bình thường hóa và hình thành trong một bộ phận công chúng, nhất là thế hệ trẻ.

Chúng ta cần nhận thức rõ rằng, trong chiến lược chống phá trên mặt trận tư tưởng của các thế lực thù địch, việc lợi dụng tiếng cười luôn là một phương thức tác động mềm nhưng rất nguy hiểm được họ sử dụng. Một thông tin sai trái nếu được tuyên truyền trực diện thường dễ bị cảnh giác và phản bác, nhưng nếu được bọc trong vỏ bọc của sự hài hước, châm biếm theo cái gọi là “diễn giải mới” thì nó lại dễ được chia sẻ, lan truyền và tiếp nhận hơn. Chính vì vậy, việc lợi dụng sự cợt nhả để xuyên tạc lịch sử, phủ nhận thành quả cách mạng hay làm méo mó hình tượng lãnh tụ không còn đơn thuần là câu chuyện ứng xử văn hóa, mà đã trở thành một phương thức dẫn dắt nhận thức xã hội theo hướng lệch lạc, thậm chí trở thành công cụ chống phá nền tảng tư tưởng của Đảng.

Vụ việc của Nguyễn Thành Nam là minh chứng rõ nét cho điều đó. Theo kết quả điều tra ban đầu, cuốn sách “Chuyện với Thanh - Lời kể mới về ánh sáng” chứa nhiều nội dung xuyên tạc lịch sử, bôi nhọ Chủ tịch Hồ Chí Minh và một số lãnh đạo tiền bối của Đảng. Bản thân Nguyễn Thành Nam cũng đã thừa nhận nhiều nội dung trong cuốn sách là sai sự thật và công khai xin lỗi; đặc biệt, cơ quan chức năng đã khởi tố hình sự đối với những sai phạm này. Điều đó cho thấy, không phải mọi thứ được nhân danh “hư cấu”, “sáng tạo” hay “góc nhìn mới” đều nằm ngoài giới hạn của pháp luật. Quyền tự do biểu đạt không đồng nghĩa với quyền xuyên tạc lịch sử, xúc phạm lãnh tụ hay phủ nhận những giá trị cốt lõi của dân tộc.

Trong bối cảnh mạng xã hội phát triển mạnh mẽ, những nội dung gây sốc, cợt nhả hay xuyên tạc thường dễ thu hút sự chú ý hơn các giá trị tích cực. Nếu thế hệ trẻ không được trang bị nền tảng lịch sử, văn hóa và khả năng phân biệt đúng - sai, thì đó là điều rất nguy hiểm. Đảng ta nhiều lần khẳng định xây dựng và phát huy giá trị văn hóa, con người Việt Nam là nền tảng tinh thần, sức mạnh nội sinh của sự phát triển đất nước. Điều đó không có nghĩa hạn chế tự do sáng tạo hay phủ nhận sự đổi mới. Ngược lại, mọi sự sáng tạo đều cần được khuyến khích, nhưng phải hướng đến các giá trị chân, thiện, mỹ; góp phần làm phong phú đời sống tinh thần, bồi đắp lòng yêu nước, củng cố niềm tin xã hội và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, chứ không thể lấy việc xuyên tạc lịch sử, xúc phạm những giá trị thiêng liêng hoặc phủ nhận thành quả cách mạng làm biểu hiện của tư duy đổi mới.

Việc xử lý Nguyễn Thành Nam và các đối tượng có liên quan thể hiện sự nghiêm minh của pháp luật đối với hành vi vi phạm pháp luật. Nhưng bài học rút ra không chỉ dành cho một cá nhân, mà cho tất cả những người sáng tạo, phổ biến và tiếp nhận thông tin trong thời đại số: tự do biểu đạt luôn gắn với trách nhiệm; sáng tạo phải dựa trên nền tảng văn hóa và sự tôn trọng sự thật lịch sử. Mọi hành vi lợi dụng sáng tạo để xuyên tạc lịch sử, xúc phạm lãnh tụ, phủ nhận những giá trị cốt lõi của dân tộc, dù được ngụy trang dưới bất kỳ hình thức nào đều sẽ bị Nhân dân phát hiện, lên án và bị xử lý theo quy định của pháp luật./.