Phản bác các luận điệu xuyên tạc phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước tại Shangri-La

          Sự kiện Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu dẫn đề tại Đối thoại Shangri-La lần thứ 23 ở Singapore vừa qua là một dấu mốc quan trọng, thể hiện vai trò ngày càng nổi bật của Việt Nam trong các vấn đề hòa bình, an ninh và phát triển của khu vực.

Với chủ đề “Chủ động kiến tạo hòa bình - ổn định - phát triển trong một thế giới nhiều biến động”, bài phát biểu đã đưa ra cách tiếp cận toàn diện về an ninh bền vững dựa trên luật pháp quốc tế, hợp tác và trách nhiệm chung giữa các quốc gia. Tuy nhiên, một số ý kiến trái chiều trên mạng xã hội đã diễn giải các nội dung liên quan đến “an ninh con người” hay “bảo vệ không gian thông tin” theo hướng đồng nhất với việc thu hẹp không gian dân sự hoặc hạn chế quyền tự do cá nhân. Cách tiếp cận này bỏ qua bối cảnh và suy diễn nội hàm của những khái niệm được đề cập, đồng thời bỏ qua mối liên hệ giữa ổn định nội tại và năng lực đóng góp vào hòa bình, phát triển chung của cộng đồng quốc tế.

Trước hết, việc thu hẹp khái niệm an ninh con người vào một số trường hợp cá nhân vi phạm pháp luật là cách hiểu chưa đầy đủ về nội hàm của khái niệm này. Theo cách tiếp cận được cộng đồng quốc tế thừa nhận rộng rãi, an ninh con người không chỉ bao gồm quyền được bảo đảm an toàn về thân thể mà còn bao hàm quyền được sống trong môi trường hòa bình, ổn định, được tiếp cận các điều kiện phát triển kinh tế, giáo dục, y tế và các cơ hội nâng cao chất lượng cuộc sống. Từ góc độ đó, bảo vệ an ninh con người không chỉ là bảo vệ quyền lợi của từng cá nhân mà còn là bảo vệ sự an toàn và lợi ích của toàn xã hội trước các nguy cơ từ bạo lực, tội phạm, khủng bố, xung đột hoặc những hành vi gây phương hại đến lợi ích cộng đồng.

Thực tiễn quản trị quốc gia trên thế giới cho thấy mọi quyền tự do đều được thực hiện trong khuôn khổ pháp luật. Nhiều quốc gia phát triển đều có các quy định xử lý hành vi vu khống, kích động thù hận, phát tán thông tin sai sự thật, cổ súy bạo lực hoặc xâm hại lợi ích công cộng. Điều này phản ánh một nguyên tắc phổ quát rằng quyền và trách nhiệm luôn song hành với nhau. Việc bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật không phải nhằm hạn chế các quyền chính đáng của công dân mà nhằm duy trì môi trường ổn định để mọi quyền và lợi ích hợp pháp của công dân được thực hiện một cách hiệu quả và bền vững.

Tương tự, bảo vệ không gian thông tin không đồng nghĩa với hạn chế quyền tự do ngôn luận chân chính. Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, các quốc gia ngày càng phải đối mặt với những thách thức mới như tin giả, thao túng thông tin, lừa đảo trực tuyến, kích động cực đoan hay các chiến dịch gây chia rẽ xã hội trên không gian mạng. Đây không phải là vấn đề riêng của bất kỳ quốc gia nào mà đã trở thành thách thức toàn cầu. Vì vậy, việc xây dựng các cơ chế quản lý phù hợp, nâng cao trách nhiệm của các nền tảng công nghệ, thúc đẩy giáo dục công dân số và hoàn thiện hành lang pháp lý cho môi trường mạng là những yêu cầu khách quan nhằm bảo vệ quyền tiếp cận thông tin chính xác, lành mạnh của người dân.

Ý nghĩa cốt lõi của việc bảo vệ không gian thông tin là tạo dựng một môi trường truyền thông “sạch”, lành mạnh, nơi các quyết định của cá nhân và xã hội được hình thành trên cơ sở thông tin đáng tin cậy thay vì bị chi phối bởi tin đồn, sự sợ hãi hoặc những nội dung bị thao túng có chủ đích. Một xã hội có khả năng phân biệt đúng sai, duy trì được sự đồng thuận trước các biến động và đủ năng lực chống lại các hoạt động gây nhiễu thông tin sẽ có nền tảng vững chắc hơn để bảo đảm an ninh và phát triển lâu dài.

Bên cạnh đó, khái niệm “lòng tin chiến lược” được đề cập trong bài phát biểu tại Đối thoại Shangri-La mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc trong bối cảnh môi trường an ninh quốc tế đang có nhiều biến động khó lường. Lòng tin chiến lược không phải là một khẩu hiệu mang tính biểu tượng mà là tập hợp các cơ chế cụ thể nhằm giảm thiểu nguy cơ hiểu lầm, ngăn ngừa xung đột và thúc đẩy hợp tác giữa các quốc gia. Những cơ chế đó bao gồm duy trì các kênh liên lạc hiệu quả, tăng cường minh bạch, thúc đẩy đối thoại thực chất, chia sẻ thông tin cần thiết, xây dựng các quy tắc ứng xử rõ ràng và bảo đảm trách nhiệm của con người trong việc kiểm soát các công nghệ có khả năng tác động đến an ninh.

Những thông điệp mà Việt Nam đưa ra tại Đối thoại Shangri-La lần thứ 23 được hình thành từ thực tiễn lịch sử đấu tranh giành độc lập dân tộc, từ quá trình gần bốn thập niên đổi mới, hội nhập và từ kinh nghiệm hợp tác quốc tế ngày càng sâu rộng. Thực tiễn đó cho thấy hòa bình, ổn định và phát triển không phải là những mục tiêu tách biệt mà có mối quan hệ hữu cơ, bổ trợ lẫn nhau. Một môi trường hòa bình tạo điều kiện cho phát triển; phát triển góp phần củng cố ổn định; còn ổn định là nền tảng để mở rộng hợp tác và tăng cường lòng tin giữa các quốc gia.

Trong bối cảnh thế giới đang đối mặt với nhiều thách thức an ninh truyền thống và phi truyền thống, việc chủ động kiến tạo hòa bình, củng cố ổn định từ sớm, từ xa và đề cao vai trò của luật pháp quốc tế là cách tiếp cận phù hợp với lợi ích chung của cộng đồng quốc tế. Đó không chỉ là lựa chọn chiến lược của Việt Nam mà còn phản ánh nhu cầu ngày càng rõ nét của nhiều quốc gia đang tìm kiếm những giải pháp phát triển bền vững trong một môi trường quốc tế nhiều biến động.

Muốn đóng góp hiệu quả cho hòa bình và thịnh vượng chung của thế giới, mỗi quốc gia trước hết cần xây dựng được nền tảng ổn định, đồng thuận và phát triển từ bên trong. Sự nhất quán giữa chủ trương và thực tiễn của Việt Nam được thể hiện qua những thành tựu về ổn định xã hội, tăng trưởng kinh tế, mở rộng hội nhập quốc tế và nâng cao vị thế đối ngoại. Chính những kết quả thực tiễn đó là cơ sở thuyết phục để khẳng định giá trị của con đường phát triển mà Việt Nam đang theo đuổi, đồng thời góp phần làm rõ những nhận định chưa đầy đủ hoặc thiếu khách quan về các thông điệp mà Việt Nam mang tới Đối thoại Shangri-La./.

(Trích nguồn: ivanlevanlan.wordpress.com)