Tre Việt - Mới đây, trang facebook Việt Nam Thời Báo đăng tải bài viết: “Nói đi đôi với làm và câu chuyện giám sát người đứng đầu”, trong đó cố tình đồng nhất hoạt động “dân giám sát” với việc “tiếp nhận thông tin một chiều từ dưới lên”, “nghe để đó”, “lắng nghe hình thức”. Đây là cách nhìn phiến diện, đánh tráo giữa một khâu của quá trình giám sát với bản chất của cơ chế giám sát, giữa hạn chế trong tổ chức thực hiện với chủ trương, pháp luật về phát huy quyền làm chủ của Nhân dân, cần bị vạch trần, bác bỏ.
Trước hết, cần khẳng định rằng: Đảng, Nhà nước ta luôn tôn trọng, lắng nghe ý kiến của Nhân dân, phát huy vai trò giám sát của Nhân dân để không ngừng nâng cao năng lực lãnh đạo, quản lý, điều hành đất nước, phục vụ Nhân dân ngày càng tốt hơn. Hiến pháp năm 2013 đã xác định: Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân; Nhân dân thực hiện quyền lực nhà nước bằng dân chủ trực tiếp, dân chủ đại diện. Đáng chú ý, tại Điều 8 đã quy định rõ: cơ quan nhà nước, cán bộ, công chức, viên chức phải tôn trọng Nhân dân, tận tụy phục vụ Nhân dân, liên hệ chặt chẽ với Nhân dân, lắng nghe ý kiến và chịu sự giám sát của Nhân dân. Đồng thời, Hiến pháp cũng xác định Mặt trận Tổ quốc Việt Nam có chức năng giám sát, phản biện xã hội.
Trong Quyết định số 217-QĐ/TW, ngày 12/12/2013 của Bộ Chính trị đã chỉ rõ, mục đích của giám sát là góp phần phát hiện sai sót, khuyết điểm, yếu kém và kiến nghị sửa đổi, bổ sung chính sách; phát huy quyền làm chủ của Nhân dân, góp phần xây dựng Đảng, Nhà nước trong sạch, vững mạnh.
Như vậy, với quy trình chặt chẽ, từ theo dõi - phát hiện - xem xét - đánh giá - kiến nghị không thể đồng nhất thành “tiếp nhận thông tin một chiều”. Càng không thể vì một số ít trường hợp giải quyết kiến nghị chưa kịp thời rồi quy chụp toàn bộ cơ chế “dân giám sát” chỉ là “nghe để đó”(!).
Thứ hai, pháp luật đã quy định Nhân dân được góp ý, kiểm tra, kiến nghị và giám sát. Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở năm 2022 xác định thực hiện dân chủ ở cơ sở là phương thức phát huy quyền làm chủ của Nhân dân, trong đó công dân được thông tin, thể hiện ý chí, nguyện vọng, chính kiến thông qua thảo luận, tham gia ý kiến, quyết định và kiểm tra, giám sát các vấn đề ở cơ sở. Luật đã quy định công dân có quyền kiểm tra, giám sát, kiến nghị, phản ánh, khiếu nại, tố cáo, khởi kiện đối với những quyết định, hành vi vi phạm pháp luật về thực hiện dân chủ ở cơ sở. Đồng thời, quy định chính quyền cấp xã có trách nhiệm xem xét, giải quyết, trả lời kịp thời khiếu nại, tố cáo, kiến nghị của công dân cũng như kiến nghị của Ban Thanh tra Nhân dân, Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng, Mặt trận và các tổ chức chính trị - xã hội. Mặt trận có trách nhiệm tiếp nhận, tổng hợp phản ánh, kiến nghị của Nhân dân, chuyển đến cơ quan có thẩm quyền và giám sát quá trình giải quyết.
Như vậy, bài viết cho rằng chỉ có “tiếp nhận thông tin một chiều”, rồi nghi ngờ việc “dân giám sát” chỉ là “nghe để đó” là phiến diện, thiếu cơ sở.
Thứ ba, chúng ta luôn nhìn thẳng vào sự thật, có biện pháp để thực hiện giám sát thực chất, hiệu quả hơn. Thực tế cho thấy, thời gian qua ở một số nơi, có thời điểm, việc tiếp nhận, xử lý ý kiến của Nhân dân còn chậm; đối thoại chưa sâu; việc phản hồi có lúc chưa kịp thời; hoạt động giám sát, phản biện xã hội có nơi còn hình thức. Tuy nhiên, từ Trung ương đến các địa phương đã nhìn nhận rõ hạn chế, bất cập và có sự điều chỉnh, khắc phục kịp thời. Vừa qua, Bộ Chính trị ban hành Chỉ thị số 09-CT/TW, ngày 20/7/2026 về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với việc thực hiện dân chủ ở cơ sở trong giai đoạn mới. Trong đó, tiếp tục nhấn mạnh quan điểm “Dân là gốc”, xác định Nhân dân là chủ thể, là trung tâm của công cuộc đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; đồng thời, đặt yêu cầu tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách, pháp luật để phát huy quyền làm chủ của Nhân dân.
Cùng với đó, Quốc hội đang tiếp tục xem xét sửa đổi Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở trong năm 2026 đã cho thấy đây là lĩnh vực luôn được hoàn thiện để quyền làm chủ của Nhân dân được thực hiện thực chất hơn. Ở nhiều địa phương, hoạt động của Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng đã được triển khai đối với nhiều công trình, dự án; các ban giám sát phát hiện vấn đề, gửi kiến nghị đến các cơ quan liên quan. Hoạt động giám sát, phản biện xã hội còn được gắn với việc theo dõi kết quả giải quyết kiến nghị, v.v. Đây chính là minh chứng khẳng định rằng, giám sát hoàn toàn không phải là cơ chế dân chủ “hình thức”, ngược lại, Đảng, Nhà nước ta thường xuyên bổ sung, hoàn thiện, nâng cao hiệu quả hoạt động này.
Như vậy, giám sát thực chất không phải là người dân nói càng nhiều càng tốt, cũng không phải cán bộ nghe càng nhiều càng thể hiện dân chủ. Cốt lõi nằm ở việc ý kiến của Nhân dân được tiếp nhận đúng quy định, được xem xét bằng trách nhiệm, được phản hồi, theo dõi việc giải quyết; qua đó, góp phần kiểm soát quyền lực, phòng ngừa sai phạm, củng cố niềm tin và tăng cường đồng thuận xã hội. Bởi vậy, không thể từ một số hạn chế trong thực hiện để phủ nhận cơ chế đã được Hiến pháp, pháp luật và các quy định của Đảng xác lập. Càng không thể đánh tráo giữa “lắng nghe” với “giám sát”, giữa một khâu của quy trình với toàn bộ quy trình, rồi quy kết rằng quyền giám sát của Nhân dân chỉ là “tiếp nhận thông tin một chiều”, “nghe để đó”./.
0 comments:
Post a Comment