Hiểu đúng về bầu cử - bảo vệ niềm tin trước những luận điệu xuyên tạc

           Tre Việt - Mỗi khi Việt Nam chuẩn bị bước vào các kỳ bầu cử Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp, trên không gian mạng lại xuất hiện nhiều luận điệu xuyên tạc nhằm phủ nhận bản chất dân chủ của chế độ bầu cử. Nhận diện rõ những thủ đoạn đó và hiểu đúng về bầu cử không chỉ giúp củng cố niềm tin xã hội, mà còn góp phần bảo vệ nền tảng chính trị của đất nước.

Ngày 15/3/2026, cử tri cả nước sẽ tham gia bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031. Đây là sự kiện chính trị quan trọng của đất nước, nơi Nhân dân trực tiếp thực hiện quyền làm chủ thông qua việc lựa chọn những người tiêu biểu đại diện cho ý chí, nguyện vọng của mình tham gia các cơ quan quyền lực nhà nước. Mỗi kỳ bầu cử vì thế không chỉ là hoạt động chính trị - pháp lý theo quy định của Hiến pháp và pháp luật, mà còn là dịp để toàn xã hội gửi gắm niềm tin, kỳ vọng vào đội ngũ đại biểu sẽ tham gia quyết định những vấn đề hệ trọng của quốc gia và địa phương.

Tuy nhiên, cứ mỗi khi Việt Nam chuẩn bị bước vào các kỳ bầu cử, đặc biệt trên không gian mạng, lại xuất hiện nhiều thông tin sai lệch, xuyên tạc về chế độ bầu cử. Một số cá nhân, tổ chức cố tình tung ra những luận điệu quen thuộc như “bầu cử chỉ mang tính hình thức”, “kết quả đã được sắp đặt từ trước” hay “đảng cử dân bầu”. Những quan điểm này thường được ngụy trang dưới dạng bình luận cá nhân, bài viết “phân tích” hoặc video trên mạng xã hội nhằm tạo cảm giác khách quan, nhưng thực chất lại hướng tới mục tiêu gieo rắc hoài nghi, làm suy giảm niềm tin của người dân đối với hệ thống chính trị và các thiết chế dân chủ của đất nước.

Bản chất của những luận điệu này không phải là góp ý hay tranh luận học thuật, mà là thủ đoạn quen thuộc trong chiến lược chống phá Việt Nam. Bằng cách bóp méo hoặc cắt xén thông tin, họ tìm cách phủ nhận tính dân chủ của chế độ bầu cử, từ đó từng bước gây nhiễu loạn nhận thức xã hội. Một trong những cách thức thường thấy là cố tình tách rời từng khâu trong quy trình bầu cử rồi suy diễn thành những kết luận phủ định, bỏ qua toàn bộ cơ chế bảo đảm dân chủ đã được pháp luật quy định chặt chẽ.

Luận điệu “đảng cử dân bầu” cũng là một ví dụ điển hình của sự diễn giải sai lệch. Thực tế, pháp luật Việt Nam cho phép nhiều kênh giới thiệu ứng cử viên khác nhau, bao gồm cơ quan, tổ chức, đơn vị giới thiệu và quyền tự ứng cử của công dân. Các ứng cử viên sau đó phải trải qua quy trình hiệp thương nhiều bước, được lấy ý kiến cử tri nơi cư trú và nơi công tác. Đây chính là cơ chế nhằm bảo đảm những người tham gia ứng cử không chỉ đáp ứng tiêu chuẩn theo quy định mà còn nhận được sự tín nhiệm của cộng đồng. Việc hiệp thương vì vậy không phải là “sắp đặt”, mà là khâu quan trọng để lựa chọn những ứng cử viên đủ tiêu chuẩn, đại diện cho các tầng lớp nhân dân tham gia ứng cử.

Một số quan điểm khác lại cố tình so sánh chế độ bầu cử ở Việt Nam với mô hình chính trị đa đảng ở một số quốc gia phương Tây, rồi từ đó cho rằng chỉ có cạnh tranh giữa nhiều đảng phái mới là “dân chủ thực sự”. Cách so sánh này mang tính áp đặt, bởi mỗi quốc gia có điều kiện lịch sử, văn hóa và thể chế chính trị khác nhau. Không thể lấy mô hình của quốc gia này làm “thước đo duy nhất” cho quốc gia khác, càng không thể phủ nhận những giá trị và thành quả của một mô hình dân chủ đã được thực tiễn chứng minh.

Trên phương diện pháp lý, quyền bầu cử và ứng cử của công dân được khẳng định rõ ràng trong Hiến pháp năm 2013. Điều 27 quy định: công dân đủ mười tám tuổi trở lên có quyền bầu cử và đủ hai mươi mốt tuổi trở lên có quyền ứng cử vào Quốc hội và Hội đồng nhân dân. Trên cơ sở đó, Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân năm 2015 quy định việc tổ chức bầu cử phải tuân thủ các nguyên tắc phổ thông, bình đẳng, trực tiếp và bỏ phiếu kín. Đây là những nguyên tắc phổ quát của bầu cử dân chủ, bảo đảm mọi công dân đủ điều kiện đều có quyền tham gia lựa chọn người đại diện cho mình trong các cơ quan quyền lực nhà nước.

Thực tiễn các kỳ bầu cử ở Việt Nam cho thấy quyền làm chủ của cử tri được thể hiện rất rõ. Trong cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XV và Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2021 - 2026, tỷ lệ cử tri đi bầu đạt hơn 99%, phản ánh tinh thần trách nhiệm và sự quan tâm của Nhân dân đối với đời sống chính trị của đất nước. Trước ngày bầu cử, các ứng cử viên đều tham gia các cuộc tiếp xúc cử tri để trình bày chương trình hành động, lắng nghe ý kiến và giải đáp những vấn đề cử tri quan tâm. Chính quá trình tiếp xúc, trao đổi trực tiếp đó giúp cử tri có thêm thông tin để cân nhắc và đưa ra lựa chọn khi bỏ phiếu.

Nhìn từ toàn bộ quy trình tổ chức bầu cử: từ giới thiệu ứng cử viên, hiệp thương, vận động bầu cử đến ngày bỏ phiếu, có thể thấy vai trò trung tâm luôn thuộc về cử tri. Chính cử tri là người trực tiếp lựa chọn đại biểu thông qua lá phiếu của mình. Vì vậy, những luận điệu cho rằng bầu cử ở Việt Nam chỉ mang tính “hình thức” hay “kết quả đã được sắp đặt”, “đảng cử dân bầu” rõ ràng là sự xuyên tạc thực tế.

Trong bối cảnh thông tin lan truyền nhanh chóng trên không gian mạng, mỗi công dân cần tỉnh táo tiếp nhận và kiểm chứng thông tin, đặc biệt với những nội dung liên quan đến bầu cử và các vấn đề chính trị - xã hội. Hiểu đúng về bầu cử chính là cách tốt nhất để bảo vệ niềm tin xã hội trước các luận điệu xuyên tạc. Mỗi cử tri hãy tích cực, trách nhiệm tham gia bỏ phiếu, sáng suốt lựa chọn những đại biểu xứng đáng, để ngày bầu cử thực sự là ngày hội của Nhân dân cả nước./.