Nỗ lực của Việt Nam trong phòng, chống mua bán người là không thể xuyên tạc, phủ nhận

        Tre Việt - Vẫn như hằng năm, Hoa Kỳ tự xem mình là “chuẩn mực về nhân quyền”, tự cho mình quyền đưa ra các phán xét về chính trị, kinh tế - xã hội các quốc gia, đặc biệt là vấn đề dân chủ, nhân quyền. Mới đây, ngày 08/10, Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ đã công bố Báo cáo về tình hình mua bán người trên thế giới năm 2026 (Báo cáo TIP 2026). Trong phần đánh giá dành riêng cho Việt Nam, họ tiếp tục xếp Việt Nam ở Nhóm 2 (Tier 2) với nhận định quen thuộc rằng: “Chính phủ Việt Nam chưa đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn tối thiểu về xóa bỏ nạn buôn người”, với những thông tin, nhận định không xác thực, không phản ánh đầy đủ, chính xác về tình hình và nỗ lực của Việt Nam trong công tác phòng, chống mua bán người.

Lực lượng chức năng Việt Nam
 tiếp nhận một em bé bị bán sang Trung Quốc

        Trước hết, cần nhìn nhận công tác phòng, chống mua bán người thể hiện rõ nét qua chính sách nhất quán và quyết tâm chính trị xuyên suốt của Đảng và Nhà nước Việt Nam. Ở Việt Nam, đấu tranh phòng, chống tội phạm mua bán người không phải là những biện pháp tình thế nhằm đối phó với sự chấm điểm hay xếp hạng từ bên ngoài, mà xuất phát từ bản chất nhân văn của chế độ xã hội chủ nghĩa, coi con người là trung tâm, lấy việc bảo vệ tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm và quyền tự do của công dân làm nhiệm vụ tối thượng và được xác định là nhiệm vụ thường xuyên của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội. 
        Những thành tựu của Việt Nam trong giai đoạn 2025 - 2026 được chứng minh bằng những bước đột phá về thể chế và các con số thực thi pháp luật biết nói. Về mặt lập pháp, Luật Phòng, chống mua bán người số 53/2024/QH15 chính thức có hiệu lực từ ngày 01/7/2025, cùng hệ thống các nghị định, hướng dẫn thi hành đã tạo ra một hành lang pháp lý hiện đại, tiệm cận hoàn toàn với Nghị định thư Palermo của Liên hợp quốc. Lần đầu tiên, khái niệm “người đang trong quá trình xác định là nạn nhân” được luật hóa, cho phép mọi cá nhân có dấu hiệu bị mua bán được lập tức tiếp cận các dịch vụ bảo vệ, chăm sóc y tế, tư vấn tâm lý, nơi tạm trú và trợ giúp pháp lý miễn phí mà không phải chờ đợi hoàn tất các thủ tục xác minh hành chính phức tạp. 
        Tiếp nối bước tiến đó, tháng 01/2026, Chính phủ đã ban hành Chương trình phòng, chống mua bán người giai đoạn 2026 - 2030, định hình tư duy quản trị rủi ro chủ động và đặt ra lộ trình rà soát, hài hòa hóa toàn diện các quy định của Bộ luật Hình sự. Về nguồn lực, bất chấp những thách thức kinh tế chung, kinh phí phân bổ riêng cho Bộ Công an trong công tác này đã tăng từ 12,4 tỉ đồng lên 15,95 tỉ đồng (tăng khoảng 28,6%); đồng thời, hệ thống phòng điều tra thân thiện với trẻ em trên toàn quốc đã tăng vọt lên 107 phòng, nhiều hơn 42 phòng (tăng 64,6%) so với kỳ báo cáo trước.
        Trên mặt trận đấu tranh trấn áp tội phạm, sự nghiêm minh của pháp luật Việt Nam là điều không thể phủ nhận. Ngay trong số liệu được chính Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ dẫn lại, năm 2025, các tòa án tại Việt Nam đã xét xử và kết án 288 đối tượng phạm tội mua bán người, tăng 17,1% so với mức 246 đối tượng của năm 2024, với tuyệt đại đa số bản án là phạt tù giam nghiêm khắc. Bước sang năm 2026, chỉ tính riêng trong 6 tháng đầu năm, lực lượng chức năng đã khởi tố, điều tra 65 vụ với 155 bị can về tội mua bán người và 55 vụ với 168 bị can về tội mua bán người dưới 16 tuổi; Viện kiểm sát nhân dân các cấp đã truy tố 64 vụ, với 206 bị can; Tòa án nhân dân các cấp thụ lý theo thủ tục sơ thẩm 101 vụ, với 379 bị cáo và đã đưa ra xét xử 53 vụ, với 172 bị cáo. 
        Không dừng lại ở những con số, hiệu quả bảo vệ Nhân dân còn hiển hiện qua hàng loạt chiến công nối tiếp nhau ngay trong tháng 9 và tháng 10/2026, từ việc Công an tỉnh Bắc Ninh phối hợp Cục Cảnh sát hình sự triệt phá hai đường dây mua bán trẻ em dưới 16 tuổi; Công an Thành phố Hồ Chí Minh đập tan vụ khống chế trực tuyến giải cứu sinh viên, cho đến những nỗ lực thầm lặng của lực lượng Công an cấp xã tại Sơn La, Tuyên Quang, Điện Biên, Lai Châu,… kịp thời ngăn chặn các vụ dụ dỗ thanh thiếu niên vùng cao qua biên giới. Thế nhưng, trước bức tranh nỗ lực toàn diện ấy, Báo cáo TIP 2026 của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ lại rút ra kết luận rằng Chính phủ Việt Nam “đã giảm bớt các nỗ lực bảo vệ nạn nhân”(!)
        Đấu tranh phòng, chống mua bán người đòi hỏi sự hợp tác quốc tế thực chất, chia sẻ thông tin tình báo, phối hợp triệt phá các mạng lưới tài chính ngầm và tôn trọng nỗ lực thực tế của mỗi quốc gia, chứ không phải là những bảng xếp hạng đơn phương mang đậm tiêu chuẩn kép. Những thành tựu không thể phủ nhận của Việt Nam trong việc hoàn thiện pháp luật, trừng trị tội phạm và bảo vệ từng sinh mệnh người dân sẽ là câu trả lời đanh thép và thuyết phục nhất trước mọi luận điệu xuyên tạc và đánh giá thiếu khách quan, nhằm hạ thấp uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế./.

Read full